Thi viết sách dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài

Ngày 16/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) phối hợp với Bộ Ngoại giao tổ chức Lễ phát động Cuộc thi “Biên soạn sách, tài liệu dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài”, với thông điệp mang tính nhân văn và dân tộc: “Tôn vinh vẻ đẹp tiếng Việt - Tự hào kết nối Việt Nam”.

Sứ mệnh cao cả

Phát biểu khai mạc buổi lễ, Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Hữu Độ nhấn mạnh, đồng bào và kiều bào ta ở nước ngoài là một phần không thể tách rời của đồng bào và dân tộc Việt Nam. Vì vậy, hoạt động dạy tiếng Việt và truyền bá văn hóa dân tộc cho người Việt Nam ở nước ngoài là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Bộ GDĐT, được Đảng và Nhân dân giao phó.

Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ phát biểu tại lễ phát động

Với sứ mệnh cao cả đó, Bộ GDĐT đã tích cực triển khai Đề án “Nâng cao hiệu quả của việc dạy và học tiếng Việt cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài”. Trong khuôn khổ của Đề án này, cuộc thi “Biên soạn sách và tài liệu dạy học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài” nhằm xây dựng chương trình, tài liệu, học liệu hỗ trợ tích cực việc giảng dạy tiếng Việt và truyền bá văn hóa dân tộc cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Từ đó, góp phần phát huy sức mạnh của văn hóa Việt Nam, gắn bó với quê hương, đồng thời xây dựng tình đoàn kết, hữu nghị với nhân dân các nước.

Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ khẳng định, không chỉ dừng lại ở Lễ Trao giải, cuộc thi là một hành trình tiếp nối lâu dài, có sự lan toả, cộng hưởng trong các cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cũng như trong các cộng đồng chuyên môn nghiên cứu, đào tạo và giảng dạy tiếng Việt, văn hoá Việt Nam ở trong và ngoài nước cũng như đối với các tổ chức có cùng quan tâm đến gìn giữ và phát huy tiếng nói và bản sắc văn hoá dân tộc ta.

Thứ trưởng bày tỏ mong muốn, cuộc thi sẽ nhận được sự quan tâm, tham gia của các tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước để đồng bào có nhiều hơn nữa các sinh hoạt văn hoá, giáo dục, giữ vững niềm tin và tình yêu đối với quê hương, đất nước thông qua các hoạt động học và trao đổi ngôn ngữ và văn hoá Việt Nam. Đây là tiền đề để có thể có những cuộc thi tiếp theo dành cho đồng bào ta.

Đại diện Ban giám khảo (BGK) cuộc thi, GS.TS Mai Ngọc Chừ, Chủ tịch Hội đồng, đề cao vai trò của xã hội hóa và quốc tế hóa đối với hoạt động dạy học tiếng Việt, đồng thời, đánh giá cao ý nghĩa của cuộc thi.

“Với tư cách là Chủ tịch Hội đồng BGK, tôi hứa sẽ làm việc nghiêm túc, công minh để có những sản phẩm tốt nhất, để tiếng Việt của chúng ta có thể đi đến mọi miền trên thế giới”, GS Mai Ngọc Chừ khẳng định.

Đại diện tác giả tham gia cuộc thi, PGS.TS Nguyễn Lân Trung cho biết, phong trào học tiếng Việt của bà con Việt Nam ở nước ngoài rất sôi động. Kiều bào ở các nơi đang sử dụng những giáo trình khác nhau. Ngoài hai bộ giáo trình là “Quê Việt” dành cho người lớn tuổi và “Tiếng Việt vui” dành cho trẻ em do Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài chủ trì, thì có khoảng 300 giáo trình và khoảng 50 chương trình online dạy tiếng Việt đang tồn tại. Những bộ giáo trình đó đã góp phần lớn vào bảo tồn, duy trì, phát triển tiếng Việt và văn hoá Việt, mặc dù vẫn còn những điểm khuyết thiếu.

“Chúng tôi rất cảm động khi chứng kiến nhiệt huyết của thầy cô giáo đều là kiều bào tự nguyện dạy tiếng Việt miễn phí và những cháu nhỏ bi bô tiếng Việt ở xứ người. Cuộc thi này là một chủ trương đúng đắn, hứa hẹn mang tới món ăn tinh thần mới, đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi, niềm tin của hơn 5 triệu đồng bào, kiều bào ta ở nước ngoài”, PGS Nguyễn Lân Trung chia sẻ.

Biểu tượng thiêng liêng của dân tộc ở nước ngoài

Ông Hà Kim Ngọc, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Hoa Kỳ đánh giá, Chương trình biên soạn sách, tài liệu dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài thể hiện sự quan tâm và chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước, luôn coi đồng bào ta ở nước ngoài là một phần “máu thịt của dân tộc”.

Ban Tổ chức chính thức phát động cuộc thi

Đại sứ nhấn mạnh, ở nước ngoài, có 3 biểu tượng thiêng liêng của dân tộc ta là Cờ Tổ quốc, Quốc ca và tiếng Việt. Tiếng Việt là sự hội tụ bản sắc, tinh hoa và văn minh của dân tộc ta, là “căn cước” nhận diện người Việt với thế giới.

Trong môi trường đa văn hóa, chủng tộc, ngôn ngữ, thậm chí có sự cạnh tranh và đồng hóa khắc nghiệt, xuất phát từ nhu cầu tự thân, cộng đồng người Việt ở trên 130 quốc gia và vùng lãnh thổ luôn nỗ lực duy trì tiếng Việt, nhằm khẳng định bản sắc độc đáo, sức sống mãnh liệt và sự kết nối bền chặt với nguồn cội.

Người Việt Nam tại Mỹ chiếm gần một nửa trong hơn 5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài. Hiện có trên 5.000 cơ sở dạy tiếng Việt khắp các tiểu bang. Tiếng Việt được ghi nhận là ngôn ngữ phổ biến thứ 5 trong số 350 ngôn ngữ đang được sử dụng tại đây. Tuy nhiên, giáo trình tiếng Việt thường do cộng đồng tự biên soạn, nội dung và hình thức chưa được quy chuẩn.

Theo Đại sứ Hà Kim Ngọc, mong muốn của đại bộ phận cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là cải tiến các bộ giáo trình dạy tiếng Việt hiện có, khoa học về mặt ngôn ngữ và đầy đủ, khách quan về mặt lịch sử; phù hợp với đặc thù và nhu cầu của cộng đồng người Việt ở các nước, khu vực; đảm bảo tính phổ cập và hiệu quả cao, hấp dẫn về cả nội dung, hình thức và phương trức truyền tải, dễ hiểu, dễ tiếp thu. Đồng thời, với sự giao thoa về văn hóa, chủng tộc và điều kiện làm việc, giao lưu, sinh sống…, những bộ sách này còn giúp người nước ngoài có mối quan hệ với người gốc Việt, cũng có điều kiện học tiếng Việt.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Nguyễn Việt Triều, Ủy viên Liên hiệp người Việt Nam tại châu Âu, Chủ tịch Hội Phụ nữ Ba Lan, cho rằng người Việt Nam dù ở đâu cũng cần tiếng Việt để thấu hiểu được vẻ đẹp văn hoá Việt Nam. Đối với các gia đình người Việt Nam ở nước ngoài, tiếng Việt trở thành cầu nối, là phương tiện quan trọng giữ gìn hạnh phúc và sự thấu hiểu giữa các thành viên trong gia đình. Tiếng Việt cũng là kênh truyền để các thế hệ con cháu ở nước ngoài có dòng máu Việt Nam tự hào về nguồn gốc và trân trọng nét đẹp của Việt Nam. Vì vậy, cuộc thi có tầm rộng lớn này đáp ứng được nguyện vọng lâu nay của bà con việt kiều ở nước ngoài.

Cho rằng trình độ tiếng Việt của các tổ chức, cá nhân tham gia dự thi khác nhau, bà Nguyễn Việt Triều đề nghị BGK lưu tâm để có thước đo phù hợp. Đồng thời, cần đảm bảo tính ứng dụng sản phẩm phù hợp với hoàn cảnh giảng dạy và học ở nước ngoài với môi trường tiếp xúc đặc thù, đem đến hiệu quả tối ưu cho dạy học.  

Ông Hoàng Đình Thắng, Chủ tịch Liên hiệp các hội việt kiều châu Âu, Ủy viên đoàn chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, bày tỏ niềm vui mừng, tin tưởng cuộc thi sẽ chọn được nhiều tác phẩm có chất lượng, góp phần quan trọng giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc cho người Việt Nam ở nước ngoài.

Sẽ in ấn, số hoá tác phẩm xuất sắc

Thông qua cuộc thi, Ban tổ chức mong muốn lựa chọn, cung cấp sách, tài liệu dạy và học tiếng Việt có chất lượng, phù hợp, thiết thực với đối tượng người học đa dạng tại các quốc gia và vùng lãnh thổ.

Cuộc thi diễn ra từ tháng 9/2020 đến tháng 4/2021, với yêu cầu đảm bảo tính khoa học, thiết thực, hiệu quả và tiết kiệm. Các tác phẩm dự thi là sách, tài liệu với các dạng thức khác nhau, được viết cho từng bậc năng lực tiếng Việt phù hợp với Chương trình tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài do Bộ GDĐT ban hành; khuyến khích ứng dụng CNTT; phù hợp với văn hóa Việt Nam;…

Các tác giả có bộ sách, tài liệu chất lượng sẽ được trao Bằng khen và giải thưởng của Bộ GDĐT. Các tác phẩm xuất sắc sẽ được tuyển chọn, in ấn hoặc số hoá. Với tổng trị giá 1 tỷ đồng, cơ cấu giải thưởng bao gồm: 01 giải Nhất ba trăm triệu đồng; 02 giải Nhì, mỗi giải hai trăm triệu đồng; 03 giải Ba, mỗi giải một trăm triệu đồng.

Chi tiết thể lệ có tại website: thivietsachtv.moet.gov.vn.

Liên hệ: Email thivietsachTV@moet.gov.vn; Hotline: 02436231533.

 

Trung tâm Truyền thông Giáo dục

In trang