Thống nhất quản lý tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số trong hoạt động giáo dục

Ngày 14/5, Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Hữu Độ chủ trì cuộc họp về thống nhất quản lý tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số trong hoạt động giáo dục, với sự tham mưu chuyên môn của Vụ Giáo dục Dân tộc.

Cuộc họp có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Vụ Giáo dục Đại học, Vụ Giáo dục Trung học, Vụ Giáo dục Tiểu học, Vụ Giáo dục thường xuyên, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam và Viện Ngôn ngữ học.

Tại đây, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Dân tộc Nguyễn Văn Thanh báo cáo tóm tắt về thực trạng việc dạy và học tiếng dân tộc thiểu số (DTTS) trong quá trình thực hiện Nghị định số 82/2010/NĐ-CP ngày 15/7/2010 của Chính phủ. Nghị định quy định về việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của DTTS trong các cơ sở giáo dục phổ thông và Trung tâm giáo dục thường xuyên.

Sau 10 năm thực hiện, đến nay, Nghị định đã bộc lộ nhiều điểm bất cập, cần phải được nghiên cứu, khảo sát, hội thảo để tiến hành sửa đổi, bổ sung, phù hợp với đổi mới giáo dục đào tạo.

Cụ thể, cả nước đang triển khai dạy học 06 thứ tiếng DTTS cho học sinh phổ thông của 21 tỉnh/thành phố gồm Sóc Trăng, Trà Vinh, Vĩnh Long, Tây Ninh, Kiên Giang, Cà Mau, Cần Thơ, An Giang, Bạc liêu, Hậu Giang, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đắk Lắk, Đắk Nông, Gia Lai, Kon Tum, Nghệ An, Lào Cai, Yên Bái, Điện Biên, Sơn La.

Từ 2008-2014, Bộ GDĐT đã ban hành 08 chương trình tiếng DTTS. Hiện nay, Bộ đang xây dựng lại 08 chương trình DTTS này theo chương trình GDPT mới.

Tuy nhiên, đa số DTTS có tiếng nói và 02 bộ chữ viết trở lên hoặc không có chữ viết, chỉ có số ít DTTS có tiếng nói và một bộ chữ viết thông nhất. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc xây dựng một bộ chương trình và SGK tiếng DTTS thống nhất trên toàn quốc.

Bên cạnh đó, một số địa phương và các cơ sở giáo dục chưa thực sự quan tâm đến chính sách đặc thù đối với học sinh DTTS nói chung và công tác dạy tiếng DTTS nói riêng.

Đồng thời, cho đến nay vẫn chưa có vị trí việc làm cho giáo viên dạy tiếng DTTS trong các cơ sở giáo dục. Hệ thống các trường sư phạm chưa mở được mã ngành đào tạo giáo viên tiếng DTTS, dẫn đến không có nguồn giáo viên đạt chuẩn về trình độ tiếng DTTS.

Cuộc họp đã ghi nhận nhiều ý kiến góp ý, đa số cho rằng đây là một việc khó bởi sự đa đạng học sinh dân tộc trong một lớp hay một trường. Do đó, cần phân định tiếng của vùng, chuẩn đầu ra cho các cấp từ tiểu học, THCS đến THPT. Ngoài ra, cần kết hợp tiếng cổ truyền và tiếng La tinh để phù hợp với sự phát triển của xã hội, hội nhập quốc tế.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng giao các tỉnh gửi tài liệu về Bộ GDĐT xin phép thẩm định để đưa vào giảng dạy tiếng DTTS. Vụ Giáo dục Dân tộc làm đầu mối, tiếp nhận và thực hiện gửi công văn và tài liệu đến Ủy Ban dân tộc, Viện Ngôn ngữ học và Viện Khoa học giáo dục Việt Nam để xin ý kiến thẩm định.

Thứ trưởng đề nghị các chương trình dự án GREP, ETEP quan tâm phối hợp với Vụ Giáo dục Dân tộc và các chuyên gia chuyên môn để thẩm định chương trình 8 thứ tiếng dân tộc chuẩn bị ban hành.

Vụ Giáo dục Dân tộc gửi văn bản về các địa phương thông báo về việc dạy tiếng dân tộc hiện tại sẽ hết hiệu lực khi Bộ GDĐT ban hành chương trình mới thống nhất trên toàn quốc.

Thứ trưởng cũng đề nghị Viện Ngôn ngữ, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam nghiên cứu, xem xét điều chỉnh hay đề xuất mới việc thống nhất tiếng dân tộc sử dụng trong trường học hiện nay.

Vụ Giáo dục Dân tộc