Những bước tiến vững chắc trong công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ ở Yên Bái

23/07/2019 In bài viết

Yên Bái là một tỉnh miền núi, với diện tích tự nhiên 6.886,28 km2. Theo số liệu thống kê dân số năm 2017 tỉnh Yên Bái có 807.287 người. Trong những năm qua, chất lượng giáo dục và đào tạo của tỉnh có những chuyển biến rõ rệt.

Quy mô, mạng lưới trường lớp tiếp tục được sắp xếp ổn định và hiệu quả, đáp ứng nhu cầu học tập của con em nhân dân. Đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý được quan tâm, bố trí hợp lý. Cơ sở vật chất trường lớp học từng bước được đầu tư. Đặc biệt, công tác xóa mù chữ (XMC) và phổ cập giáo dục (PCGD) mầm non cho trẻ 5 tuổi, PCGD tiểu học, PCGD trung học cơ sở (THCS) luôn được tỉnh quan tâm. Nhờ vậy, công tác XMC và PCGD của tỉnh đã đạt được những kết quả tốt đẹp.

Công tác PCGD, XMC được các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đưa vào nghị quyết, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Trên cơ sở các văn bản hướng dẫn của UBND tỉnh và của Sở Giáo dục và Đào tạo, hằng năm các huyện đã chỉ đạo Ban chỉ đạo PCGD-XMC các cấp triển khai công tác tuyên truyền tới các thôn bản, khu dân cư và toàn thể nhân dân trên địa bàn huyện một cách hiệu quả, nhằm giúp nhân dân hiểu được ý nghĩa, tầm quan trọng và tính cấp thiết của công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ. Nhờ vậy, công tác PCGD, XMC luôn được củng cố, duy trì vững chắc theo từng mức độ. Tỉ lệ đạt các tiêu chuẩn PCGD, XMC hằng năm đều tăng. Năm 2015, tỉnh Yên Bái được Bộ GD&ĐT công nhận đạt chuẩn phổ cập GDMNCTE5T với 9/9 huyện, thị xã, thành phố, 178/180 xã, phường, thị trấn. Năm 2016 là năm bắt đầu thực hiện theo Nghị định số 20/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư 07/2016/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT về công tác PCGD, XMC, tỉnh Yên Bái đạt chuẩn PCGDTH mức độ 3, PCGDTHCS mức độ 1 với 9/9 huyện, thị xã, thành phố.

Đến nay, tỉnh Yên Bái tiếp tục duy trì đạt chuẩn PCGDMNCTE5T với 9/9 huyện, thị xã, thành phố, 180/180 xã, phường, thị trấn; PCGDTH mức độ 3 với 9/9 huyện, thị xã, thành phố, 180/180 xã, phường, thị trấn; PCGDTHCS mức độ 1 với 9/9 huyện, thị xã, thành phố, 179/180 xã, phường, thị trấn. Có 180/180 đơn vị cấp xã, 9/9 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 1; có 134/180 đơn vị cấp xã, 3/9 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2.

Tuy nhiên, công tác PCGD, XMC của tỉnh Yên Bái vẫn còn một số tồn tại, hạn chế cần phải khắc phục, cụ thể là:

Công tác quản lý, điều hành: Chính quyền địa phương ở một số xã vùng đặc biệt khó khăn hoạt động chưa hiệu quả. Các thành viên BCĐ đa số chưa nắm vững về các tiêu chuẩn và điều kiện PCGD, XMC; chưa sát sao trong công tác chỉ đạo; chưa có các giải pháp quyết liệt, còn phó mặc cho các nhà trường trong công tác huy động và duy trì số lượng nên ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

Công tác tổ chức lớp học: Việc tổ chức các lớp xóa mù chữ đối với các xã có tỉ lệ người mù chữ cao gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là công tác huy động và duy trì tỉ lệ chuyên cần.

Chất lượng PCGD, XMC: Một số tiêu chí trong tiêu chuẩn mới đạt ở mức cận chuẩn, một số xã có nguy cơ không duy trì đạt chuẩn bền vững do nhiều trường có cấp THCS có tỉ lệ học sinh bỏ học cao, tập trung các xã vùng đặc biệt khó khăn.

Năng lực của đội ngũ giáo viên và cán bộ phụ trách: Cán bộ phụ trách công tác PCGD, XMC còn yếu về nghiệp vụ, nhiều nơi do thường xuyên thay đổi cán bộ phụ trách nên cán bộ mới không nắm được nghiệp vụ.  Đội ngũ giáo viên mầm non hiện nay còn thiếu, mới chỉ đáp ứng cho các lớp 5 tuổi; cấp trung học cơ sở còn mất cân đối về cơ cấu bộ môn, do vậy ảnh hướng đến công tác dạy và học ở các nhà trường.

          Cơ sở vật chất: Tỷ lệ phòng học tạm vẫn chiếm 7% (hơn 400 phòng) và phòng học còn thiếu để đáp ứng học 2 buổi/ ngày (hơn 200 phòng). Một số trường phổ thông dân tộc bán trú thiếu phòng ở cho học sinh bán trú hoặc phòng ở chưa đảm bảo diện tích; thiếu công trình vệ sinh, nhà tắm; thiếu công trình nước sạch phục vụ cho học sinh bán trú; một số đơn vị thiếu phòng hành chính, quản trị.

Kinh phí: Nguồn kinh phí hằng năm dành cho xây dựng cơ sở vật chất còn thấp, nên hiện nay nhiều trường vẫn còn sử dụng các khối công trình đã quá niên hạn sử dụng.

Để tiếp tục duy trì và giữ vững thành quả đạt được về công tác PCGD, XMC, thời gian tới tỉnh Yên Bái thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau:

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo: Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ Đảng, chính quyền các cấp nhằm thực hiện mục tiêu về PCGD, XMC theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Yên Bái lần thứ XVIII. Tiếp tục triển khai tốt công tác tuyên truyền về PCGD, XMC, thường xuyên lồng ghép kiểm tra việc thực hiện kế hoạch phổ cập với việc thực hiện các mục tiêu kinh tế, văn hoá, xã hội trên địa bàn. Tiếp tục củng cố, kiện toàn và nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban chỉ đạo PCGD, XMC&XDXHHT các cấp, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên để nắm bắt tình hình, phối hợp với chính quyền địa phương xã tháo gỡ những khó khăn để thực hiện tốt nhiệm vụ phổ cập

Về nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục: Tăng cường công tác quản lý chuyên môn, nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục. Chỉ đạo các trường tăng cường đổi mới sinh hoạt chuyên môn, chuyên đề nhằm tìm ra phương pháp dạy học phù hợp với học sinh ở từng địa phương. Quan tâm triển khai xây dựng trường học gắn với thực tiễn, đặc biệt đối với các trường phổ thông dân tộc bán trú, nội trú, tiếp tục chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực.

Công tác huy động và duy trì số lượng: Các trường học tích cực phối hợp với các đoàn thể trong xã, đặc biệt là với trưởng các thôn, bản nhằm duy trì tỷ lệ chuyên cần, giảm tỷ lệ học sinh bỏ học.  Huy động các lực lượng (học sinh, cán bộ hưu trí, các hội viên, đoàn viên các hội, đoàn thể) tham gia cùng với chính quyền địa phương và các nhà trường hỗ trợ, tổ chức huy động và dạy các lớp xóa mù chữ tại nơi cư trú.

Tăng cường đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị trường học: Tiếp tục quan tâm bổ sung thêm đội ngũ giáo viên đối với từng cấp học, bố trí, sắp xếp hợp lý giáo viên hiện có giữa các trường trong đơn vị cấp huyện, giữa cấp huyện với cấp huyện nhằm đáp ứng nhu cầu dạy và học và thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới. Triển khai tốt các đề án, chương trình đã được phê duyệt, đẩy mạnh đầu tư xây dựng theo hướng kiên cố hoá trường, lớp học nhằm củng cố và phát triển mạng lưới, mô hình trường học đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục.

Hoàn thiện hồ sơ và kiểm tra, công nhận kết quả PCGD, XMC: Tăng cường công tác quản lý, sắp xếp các loại hồ sơ, sổ sách; công tác điều tra, cập nhật thông tin trên hệ thống thông tin quản lý dữ liệu PCGD, XMC để đảm bảo số liệu chính xác, phục vụ cho công tác đánh giá và xây dựng kế hoạch duy trì hằng năm. Tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả PCGD, XMC đối với từng cấp học theo quy định, xây dựng dự báo kết quả hằng năm. Chỉ đạo các đơn vị cấp xã vùng thuận lợi tập trung các nguồn lực nhằm duy trì đạt và nâng chuẩn kết quả PCGD, XMC ở các mức độ cao nhất.

Đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục: Cùng với nguồn ngân sách của nhà nước, các nhà trường cần chủ động huy động thêm các nguồn lực từ các tổ chức, cộng đồng để đầu tư xây dựng, sửa chữa các công trình, cảnh quan sân trường. Đối với các trường vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn tiếp tục kêu gọi các tổ chức, cá nhân, các nhà hảo tâm để bổ sung thiết bị, quần, áo, chăn, màn nhằm giúp đỡ học sinh khó khăn, học sinh nghèo và học sinh ở bán trú.

Với quan điểm công tác Phổ cập giáo dục và Xóa mù chữ luôn là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, giữ vững trật tự an ninh, quốc phòng của địa phương và những những giải pháp cụ thể nêu trên, việc duy trì và nâng cao chất lượng PCGD-XMC của tỉnh Yên Bái sẽ đạt được những bước tiến mới trong thời gian tới. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân, đảm bảo mọi người dân đều được đi học để có một cuộc sống tốt đẹp hơn./.

Vụ Giáo dục Dân tộc