Kon Tum: Nâng cao chất lượng tạo nguồn đào tạo cán bộ và nguồn nhân lực dân tộc thiểu số

08/05/2019 In bài viết

Kon Tum là tỉnh miền núi, vùng cao, biên giới, nằm ở cực bắc Tây Nguyên có diện tích tự nhiên 9.689,61 km2; dân số khoảng 520 nghìn người, trong đó người dân tộc thiểu số chiếm 53,25%, với 7 dân tộc tại chỗ, gồm: Xơ Đăng, Ba Na, Gia Rai, Giẻ -Triêng, Brâu, Rơ Măm và Hre (Hrê). Tình hình an ninh chính trị trên địa bàn tỉnh cơ bản ổn định, kinh tế-xã hội có nhiều bước phát triển, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân dần được nâng cao.

Trong những năm qua, thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, giáo dục và đào tạo Kon Tum có những bước phát triển quan trọng. Mạng lưới trường lớp từ bậc mầm non, phổ thông đến chuyên nghiệp được củng cố, cơ sở vật chất được chú trọng đầu tư, cơ bản đáp đáp ứng nhu cầu học tập và đào tạo của con em các dân tộc trên địa bàn. Đặc biệt mạng lưới, qui mô trường phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT) ngày càng được củng cố và hoàn thiện, đáp ứng nhu cầu tạo nguồn đào tạo cán bộ và nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh.

Đoàn công tác của Vụ GDDT- Bộ GD&ĐT thăm lớp và dự giờ tại Kon Tum

Để nâng cao chất lượng giáo dục đối với học sinh DTTS trên địa bàn tỉnh nói chung, chất lượng giáo dục đối với học sinh trong các trường PTDTNT nói riêng, giai đoạn 2011-2015, Sở Giáo dục và Đào tạo đã tích cực tham mưu Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết và Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Đề án nâng cao chất lượng giáo dục đối với học sinh DTTS. Giai đoạn 2016-2020, Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum ban hành Quyết định số 02/2017/QĐ-UBND phê duyệt Đề án tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục đối với học sinh DTTS. Sau khi Đề án được phê duyệt, ngành Giáo dục Kon Tum đã tích cực chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp và đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Cụ thể là:

Thực hiện đào tạo liên cấp THCS & THPT ở các trường PTDTNT huyện và mở các phân hiệu, lớp nhô cấp THPT ở các vùng có đông đồng bào DTTS

Kon Tum có 09 trường PTDTNT (01 trường cấp tỉnh và 08 trường cấp huyện). Thực hiện Quy chế tổ chức và hoạt động của trường PTDTNT, Sở Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh mở 01 Phân hiệu trường PTDTNT tỉnh tại huyện IaH’Drai thực hiện đào tạo cấp THPT; cho phép 08 trường PTDTNT huyện thực hiện đào tạo 2 cấp học THCS, THPT; bên cạnh đó mở các phân hiệu, lớp nhô cấp THPT ở một số địa bàn có đông đồng bào DTTS.

Năm học 2017-2018, các trường PTDTNT toàn tỉnh có 123 lớp, 3.467 HS (tăng 13 lớp, 461 HS so với năm học 2015-2016); trong đó có 2.447 HS được hưởng chế độ nội trú theo quy định, 1020 HS (chiếm 29,4%) không thuộc diện được hưởng chế độ HS nội trú.

Nhờ mở rộng mạng lưới, quy mô các trường thực hiện đào tạo cấp THPT cho con em đồng bào DTTS, trong đó nòng cốt là hệ thống trường PTDTNT đã tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh DTTS sau tốt nghiệp THCS được học lên THPT, đây là nguồn dồi dào để tạo nguồn đào tạo cán bộ DTTS cho tỉnh. Bên cạnh đó, còn phát huy được lợi thế về cơ sở vật chất đã đầu tư cho các trường và đội ngũ nhà giáo hiện có.

Phát triển mạng lưới, nâng cao chất lượng giáo dục học sinh các trường phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT), làm tiền đề nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục của các trường PTDTNT

          Thực hiện Quy chế tổ chức và hoạt động của trường PTDTBT, đến nay tỉnh Kon Tum đã chuyển đổi và thành lập 55 trường PTDTBT (21 trường PTDTBT cấp tiểu học, 34 trường PTDTBT cấp THCS); với quy mô 580 lớp, đáp ứng nhu cầu học tập của 11.712 HS (từ lớp 1 đến lớp 9). Hằng năm học có khoảng 1.400 HS tốt nghiệp THCS từ các trường PTDTBT. Đây là nguồn tuyển sinh chủ yếu của hệ thống các trường PTDTNT trên địa bàn.

Việc thành lập các trường PTDTBT cùng với các chính sách hỗ trợ của Nhà nước không những đã giúp cho học sinh có điều kiện đến trường, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các trường tổ chức các hoạt động rèn luyện, giáo dục, chăm sóc học sinh như: Rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, các kỹ năng sống tập thể trong ăn, ở, sinh hoạt, học tập, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, lao động tăng gia sản xuất cải thiện đời sống…; học sinh được học 2 buổi/ngày; được tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ và các sinh hoạt tập thể khác làm phong phú đời sống tinh thần… Do vậy, sự phát triển hệ thông trường PTDTBT ở các địa phương là tiền đề hết sức quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các trường PTDTNT.

Tổ chức các mô hình học tập, giáo dục có hiệu quả trong các trường PTDTNT

Các trường đã tổ chức cho học sinh xây dựng và thực hiện kế hoạch học tập, tự học của từng cá nhân, xây dựng góc học tập thân thiện, tổ chức tự học ban đêm có hướng dẫn của giáo viên...; Tăng cường tổ chức các hoạt động ngoại khóa, hoạt động chuyên đề, các hoạt động trải nghiệm, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao cho học sinh các trường PTDTNT, đẩy mạnh các hoạt động bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các DTTS, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, nâng cao đời sống tinh thần cho học sinh. Tổ chức tốt việc ăn, ở, vệ sinh cá nhân, lao động vệ sinh môi trường, tăng gia sản xuất để cải thiện đời sống cho học sinh.

Đặc biệt, các trường PTDTNT chú trọng đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong các trường PTDTNT; nâng cao trách nhiệm của học sinh trong việc trau dồi đạo đức, phát triển năng lực cá nhân, chuẩn bị cho việc lập thân, lập nghiệp, góp phần vào sự nghiệp xây dựng quê hương, đất nước và bảo vệ tổ quốc.

Tổ chức bồi dưỡng học sinh khá giỏi, dạy giãn tiết, dạy phụ đạo cho học sinh yếu kém

Đầu năm học, các trường tổ chức khảo sát phân loại học sinh, xây dựng kế hoạch dạy bồi dưỡng, giãn tiết, phụ đạo phù hợp đối tượng; phân công giáo viên dạy học, định kỳ kiểm tra đánh giá, gắn sự tiến bộ của học sinh với trách nhiệm của từng cá nhân, thi đua của tập thể, cá nhân.

Ngoài thời lượng, chương trình dạy học theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường PTDTNT đã tổ chức tốt việc dạy học 2 buổi/ngày: giai đoạn 2008- 2015, các trường đã tổ chức dạy giãn tiết một số môn (không quá 7 tiết/tuần/lớp) và phụ đạo cho học sinh (không quá 9 tiết/tuần/lớp); giai đoạn 2016-2020 đã tổ chức dạy phụ đạo cho học sinh có học lực yếu, kém các nội dung, môn học (không quá 12 tiết/tuần/lớp) và tổ chức bồi dưỡng học sinh khá, giỏi.

Địa phương đã ban hành chính sách và ưu tiên kinh phí chi trả cho giáo viên thực hiện việc dạy bồi dưỡng, giãn tiết, phụ đạo: Dạy bồi dưỡng, giãn tiết cộng với số tiết chính khóa, nếu vượt số tiết tiêu chuẩn thì được tính thừa giờ; dạy phụ đạo cộng với tiết chính khóa, nếu vượt số tiết tiêu chuẩn thì số tiết vượt được bồi dưỡng theo định mức của Ủy ban nhân tỉnh quy định.

Nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý trong các nhà trường

Tỉnh Kon Tum đã ưu tiên bố trí đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên cho các trường PTDTNT theo hướng vừa có năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ tốt vừa phải năng động, nhiệt tình, có khả năng và điều kiện để gần gũi, chăm lo cho học sinh các trường PTDTNT, đặc biệt là cán bộ quản lý, giáo viên người DTTS tại chỗ.

Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ đặc biệt là về phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng HS DTTS trên địa bàn; bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý các trường chuyên biệt. Tạo điều kiện để đội ngũ nhà giáo tham gia học tập để đạt trình độ chuyên môn chuẩn theo quy định. Đặc biệt, địa phương đã đẩy mạnh việc đào tạo, bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số (Bahna và Jrai) cho các bộ quản lý, giáo viên công tác ở vùng DTTS nhằm phục vụ công tác dân vận, nâng cao hiệu quả quản lý, dạy học và giáo dục HS của đội ngũ.

Các trường PTDTNT đã tổ chức tốt hoạt động thao giảng, hội giảng, đổi mới sinh hoạt của tổ chuyên môn. Sở Giáo dục và Đào tạo đã thành lập Tổ phương pháp lưu động của Ngành về thăm lớp, dự giờ, trao đổi chuyên môn tại các trường PTDTNT, để thúc đẩy nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục HS DTTS trong các nhà trường.

Bên cạnh đó, địa phương đã chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cho các trường PTDTNT đáp ứng nhu cầu nuôi, dạy, chăm sóc học sinh, đặc biệt là phòng ở, nhà ăn, công trình vệ sinh, công trình vệ sinh, nước sạch và các điều kiện hỗ trợ tổ chức hoạt động tập thể, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao cho học sinh.

Nhờ thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp nêu trên, chất lượng giáo dục học sinh các trường PTDTNT trên địa bàn tỉnh Kon Tum trong thời gian qua đã được nâng lên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trên địa bàn toàn tỉnh, tạo sự dồi dào về số lượng và nâng cao chất lượng nguồn đào tạo cán bộ và chất lượng nguồn nhân lực người DTTS.

Với những kết quả đạt được, bài học kinh nghiệm được Ngành GDĐT Kon Tum rút ra là: Nâng cao vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng, trách nhiệm của chính quyền và các tổ chức đoàn thể tại địa phương; đẩy mạnh công tác tuyên truyền tạo sự động thuận trong nhân dân về chăm lo phát triển sự nghiệp giáo dục ở vùng DTTS, miền núi. Đặc biệt chú trọng phát huy tính tiên phong gương mẫu của đảng viên là cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên trong các trường PTDTNT đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong từng công việc được giao. Huy động và phát huy vai trò hỗ trợ giám sát của chính quyền các cấp, các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường đối với các hoạt động của nhà trường. Sở Giáo dục và Đào tạo tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, kịp thời nắm bắt tình hình và giúp đỡ tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, uốn nắn kịp thời những việc làm chưa đúng trong tổ chức và hoạt động giáo dục của các nhà trường.

(Vụ Giáo dục dân tộc)