Giáo dục vùng khó, còn đó những khó khăn trước ngày đầu năm học

04/09/2018 In bài viết

Trong thời gian qua, được sự quan tâm sâu sắc và ngày càng toàn diện của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội, giáo dục đào tạo vùng DTTS, miền núi, vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn đã có những tiến bộ rõ rệt. Khoảng cách giáo dục giữa vùng khó và thành thị đã dần được thu hẹp, đặc biệt là giảm đáng kể tình trạng học sinh DTTS lưu ban, bỏ học và tăng tỷ lệ học sinh hoàn thành, tốt nghiệp các cấp học.

Bên cạnh đó là sự phát triển và phát huy hiệu quả tích cực của hệ thống giáo dục chuyên biệt (trường phổ thông dân tộc nội trú, trường  phổ thông dân tộc bán trú, trường dự bị đại học). Cũng như sự góp phần đáng kể của các chế độ, chính sách phát triển giáo dục và đào tạo vùng DTTS, miền núi trong việc phát triển nguồn nhân lực có chất lượng và đào tạo cán bộ người DTTS có trình độ ở địa phương.

Tuy nhiên, trước thềm năm học mới 2018-2019, giáo dục vùng DTTS, miền núi vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập.


Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ động viên các lực lượng đang hỗ trợ nhà trường khắc phục hậu quả mưa lũ

Trước hết, một trong những khó khăn vô cùng nan giải và là khởi nguồn của phần lớn chông gai đến từ sự khắc nghiệt của điều kiện tự nhiên nơi hầu hết các địa phương vùng DTTS, miền núi cư trú. Trong khi ngành giáo dục còn đang chật vật để phát triển mạng lưới trường lớp mầm non, tiểu học, nhằm giảm sự phân tán nhỏ lẻ, nhiều điểm trường và tình trạng thiếu phòng học vẫn chưa thể khắc phục... thì những ngày vừa qua, mưa lớn kèm với lũ quét, sạt lở đất đã tàn phá bản làng dọc các tỉnh từ miền núi phía Bắc (Điện Biên, Sơn La, Yên Bái, Lào Cai, Cao Bằng , Lạng Sơn , Thái Nguyên, Phú Thọ)  vào đến miền Trung (Thanh Hóa, Nghệ An). Để lại sau đó, nhiều điểm trường đã biến mất sau lũ, hàng trăm phòng học kiên cố bị vùi lấp trong bùn và đất đá, phần lớn trang thiết bị dạy- học của thầy và trò bị phá hủy ... khiến cho cơ sở vật chất của giáo dục vùng cao vốn đã thiếu thốn nay lại càng thiếu và yếu hơn.

Một khó khăn nữa đến từ nhận thức và nhu cầu học tập của một bộ phận đồng bào DTTS chư­a cao cộng thêm những thiếu thốn trong đời sống vật chất và rào cản từ giao thông đi lại của đồng bào … thì làm sao để tăng tỷ lệ huy động trẻ DTTS dưới 3 tuổi (hiện tại là 13.5%) đến lớp vẫn còn là một thách thức của ngành.

Thêm vào đó, ngành giáo dục các tỉnh vùng DTTS hầu hết phải đối diện với tình trạng thiếu giáo viên mầm non, đặc biệt là Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum. Hơn nữa, năng lực và chuẩn đào tạo, kỹ năng sư phạm của một bộ phận nhà giáo vùng cao còn yếu, các thầy cô chưa có nhiều điều kiện để tiếp cận phương pháp giảng dạy mới...

Để từng bước tháo gỡ những khó khăn vướng mắc trong phát triển giáo dục và đào tạo vùng DTTS, miền núi và chuẩn bị cho năm học mới 2018-2019, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chỉ thị nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành, cũng như hướng dẫn nhiệm vụ năm học đối với giáo dục dân tộc, nhấn mạnh việc tiếp tục triển khai thực hiện 09 nhóm nhiệm vụ và 05 giải pháp cơ bản của  ngành. Để khẳng định quyết tâm của ngành cũng như chia sẻ với những khó khăn của thầy và trò vùng lũ, ngày 1/9/2018 Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đã dẫn đầu đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo đến thăm các điểm trường tại xã Nà Ớt (Mai Sơn, Sơn La) một trong những điểm trường hứng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của đợt lũ vừa qua.


Bộ trưởng thăm hỏi người dân thôn Nà Ớt, xã Nà Ớt về đời sống sinh hoạt, học tập của con, em mình sau lũ

Tại đây, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cùng thành viên trong đoàn đã chứng kiến cảnh tượng bàn ghế, phòng học, phòng thiết bị, thư viện, nhà bếp, nhà bán trú, tan hoang sau lũ.  Bộ trưởng đã chỉ đạo: Cần tiếp tục rà soát, quy hoạch lại mạng lưới các cơ sở giáo dục, đào tạo, thực hiện kiên cố hóa, chuẩn hóa cơ sở vật chất trường, lớp học ở tất cả các cấp học, đặc biệt ưu tiên đầu tư xây dựng trường học mới cho các xã chưa có trường mầm non; chú trọng đầu tư cơ sở vật chất các điểm trường lẻ; Ưu tiên phân bổ tài chính chi thường xuyên, kinh phí đầu tư và các  chương trình, dự án hỗ trợ cho các tỉnh chịu thiệt hại nặng nề sau lũ, ủng hộ và kêu gọi ủng hộ cho các trường, điểm trường thiệt hại do lũ để nhanh chóng ổn định năm học mới, tăng quy mô huy động trẻ ra lớp ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS, cũng như nghiên cứu phát triển mô hình trường PTDTNT, PTDTBT phù hợp với điều kiện phát triển KT-XH các tỉnh vùng DTTS, miền núi.

 Cũng trong ngày 1/9/2018 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có công điện gửi các Sở GDĐT, các Đại học, Học viện, Viện, Trường Đại học, Cao đẳng Sư phạm, Trung cấp Sư phạm và các đơn vị thuộc Bộ tại các tỉnh/thành phố thuộc Đồng bằng Sông Cửu Long, miền núi phía Bắc và Bắc Trung bộ về việc ứng phó lũ lớn ở Đồng bằng Sông Cửu Long và mưa lũ tại Bắc bộ, Bắc Trung bộ.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng chỉ đạo đẩy nhanh các giải pháp nhằm xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục đủ về số lượng, phù hợp về cơ cấu, chuẩn về phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo; Đổi mới chương trình giáo dục các cấp học và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo: Xây dựng chương trình GD nhà trường; SGK các cấp học phù hợp; nội dung GD địa phương; Cũng như tăng cường tiếng Việt cho trẻ mầm non 5 tuổi và học sinh tiểu học, triển khai dạy học tiếng DTTS trong các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên; Thực hiện đầy đủ và kịp thời các chính sách hiện hành về hỗ trợ tài chính như miễn, giảm học phí, học bổng, tiền ăn trưa đối với trẻ mầm non, hỗ trợ chi phí học tập, tín dụng cho học sinh, sinh viên, ưu tiên trong tuyển sinh, đào tạo theo địa chỉ sử dụng và các chính sách khác theo quy định của Nhà nước; chính sách ưu tiên tuyển sinh và hỗ trợ học tập đối với trẻ mẫu giáo, học sinh, sinh viên DTTS rất ít người được quy định tại Nghị định 57/2017/NĐ-CP. 

Lý Thanh Loan

(Vụ Giáo dục Dân tộc)