Xây dựng mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa của Việt Nam trong điều kiện mới

Tọa đàm có sự tham dự của các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học nhằm trao đổi, thảo luận, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong bối cảnh phát triển đất nước giai đoạn mới.

Quang cảnh buổi tọa đàm khoa học

Phải phục vụ nâng cao chất lượng toàn hệ thống

Phát biểu khai mạc tọa đàm, GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nhấn mạnh, việc nghiên cứu và xây dựng mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa trong điều kiện mới là yêu cầu cấp thiết nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Mô hình cần được xây dựng trên cơ sở phát huy nội lực của ngành giáo dục, hướng tới nâng cao chất lượng toàn hệ thống thay vì hình thành một mô hình tách biệt hay chỉ dành cho một số trường điển hình.

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (VNIES) trình bày tại tọa đàm

Theo GS.TS Lê Anh Vinh, mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa phải lấy sự phát triển toàn diện của người học làm trung tâm, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, tăng cường dân chủ, trách nhiệm và sự tham gia của các chủ thể trong nhà trường. Đồng thời, việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá và triển khai thí điểm tại một số cơ sở giáo dục sẽ tạo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện, nhân rộng mô hình trên phạm vi cả nước, góp phần xây dựng nền giáo dục Việt Nam phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh mới.

Cần làm rõ bản chất và giá trị cốt lõi của mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa

Tại tọa đàm, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Vũ Thanh Mai, nhấn mạnh, nghiên cứu mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, vừa mang tính lý luận, vừa có giá trị thực tiễn sâu sắc trong xây dựng con người Việt Nam và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo đó, mô hình cần được xây dựng trên nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng và kế thừa những giá trị của nền giáo dục cách mạng Việt Nam, đồng thời đáp ứng yêu cầu của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.

​

Đồng chí Vũ Thanh Mai, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu tại tọa đàm

Mô hình cần làm rõ bản chất xã hội chủ nghĩa trong mục tiêu giáo dục, văn hóa nhà trường, phương thức quản trị và kết quả phát triển người học; xác định rõ hình mẫu học sinh, đổi mới hoạt động dạy học, phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý, đồng thời coi chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo là động lực nhưng phải gắn với công bằng, nhân văn và không để ai bị bỏ lại phía sau.

Làm rõ khái niệm và cấu phần của mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa

GS.TSKH Trần Văn Nhung, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) cho rằng mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa cần hướng tới xây dựng môi trường giáo dục hạnh phúc, nơi thầy và trò đều được phát triển toàn diện. Ông cũng đề nghị tiếp tục tham khảo kinh nghiệm quốc tế, bổ sung cơ sở lý luận và gắn chặt với thực tiễn Việt Nam để hoàn thiện mô hình.

​

GS.TSKH Trần Văn Nhung, nguyên Thứ trưởng Bộ GDĐT phát biểu tại tọa đàm

Đề nghị đặt phát triển con người làm trung tâm, PGS.TS Trần Quốc Toản, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ nhấn mạnh mô hình cần được xây dựng trên nền tảng hệ giá trị và phát triển con người, bảo đảm công bằng giữa các loại hình trường học, đồng thời kết hợp hài hòa các giá trị phổ quát với định hướng xã hội chủ nghĩa và thực tiễn Việt Nam.

PGS.TS Trần Quốc Toản, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ phát biểu tại tọa đàm

Đưa ra góc nhìn về giá trị cốt lõi và điều kiện thực hiện, GS.TS Phạm Hồng Tung, nguyên Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học Phát triển, Đại học Quốc gia Hà Nội đề xuất mô hình cần xác định rõ phẩm chất của học sinh sau tốt nghiệp, lấy đổi mới sáng tạo và trường học hạnh phúc làm giá trị cốt lõi, đồng thời quan tâm đầy đủ đến cơ chế, chính sách và nguồn lực để bảo đảm triển khai hiệu quả.

GS.TS Phạm Hồng Tung, nguyên Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học Phát triển, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu tại tọa đàm

Đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ sở lý luận, PGS.TS Trần Kiều, nguyên Viện trưởng, Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Việt Nam cho rằng cần tiếp tục làm rõ khái niệm, mục tiêu đào tạo và các cấu phần của mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa. Theo ông, việc thí điểm cần được nghiên cứu thận trọng để bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn hệ thống giáo dục.

PGS.TS Trần Kiều, nguyên Viện trưởng, Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Việt Nam, phát biểu tại tọa đàm

Xây dựng mô hình gắn với thực tiễn và có khả năng nhân rộng

Từ góc độ triển khai tại địa phương, ông Đặng Xuân Phong, Phó Giám đốc Sở GDĐT Hưng Yên cho rằng mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa cần bám sát nền giáo dục quốc dân, không phải là một mô hình tách biệt hay chỉ dành cho học sinh tinh hoa. Theo ông, nhà trường phải hiện đại, giàu bản sắc, tôn trọng sự khác biệt của người học và có khả năng nhân rộng trong thực tế.

Ông Đặng Xuân Phong, Phó Giám đốc Sở GDĐT Hưng Yên chia sẻ tại tọa đàm

Ông Đinh Ngọc Sơn, Phó Giám đốc Sở GDĐT Quảng Ninh đề xuất mô hình cần được triển khai theo lộ trình thận trọng, gắn với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và hệ thống tiêu chí. Ông cho rằng mô hình phải kế thừa các tiêu chuẩn của trường chuẩn quốc gia, đồng thời cập nhật những yêu cầu mới về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và đổi mới giáo dục theo tinh thần Nghị quyết 71.

Ông Đinh Ngọc Sơn, Phó Giám đốc Sở GDĐT Quảng Ninh chia sẻ tại tọa đàm

Làm rõ mục tiêu và lộ trình triển khai mô hình

Trao đổi tại tọa đàm, TS. Trần Văn Đạt, Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên, Bộ GDĐT cho rằng cần xác định rõ mục tiêu, lộ trình và tính hệ thống của mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa. Theo ông, việc xây dựng mô hình phải gắn với các tiêu chí cụ thể về chương trình giáo dục, đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất, môi trường học tập an toàn và được triển khai theo lộ trình thí điểm trước khi nhân rộng.

TS. Trần Văn Đạt, Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, Sinh viên, Bộ GDĐT phát biểu tại tọa đàm

TS. Nguyễn Thế Sơn, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, Bộ GDĐT cho biết Vụ Giáo dục Phổ thông sẽ phối hợp tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý phục vụ triển khai mô hình. Ông cho rằng mô hình cần kế thừa các tiêu chuẩn trường chuẩn quốc gia, cập nhật các yêu cầu mới theo Nghị quyết 71 và được triển khai thận trọng qua giai đoạn thí điểm trước khi mở rộng trên phạm vi toàn quốc.

TS. Nguyễn Thế Sơn, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, Bộ GDĐT phát biểu tại tọa đàm

Kết luận tọa đàm, GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam trân trọng cảm ơn các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, chuyên gia và đại biểu, đồng thời khẳng định việc xây dựng mô hình trường phổ thông xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ chung của ngành giáo dục.

GS.TS Lê Anh Vinh cho biết Ban soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ các góp ý để tiếp tục hoàn thiện cơ sở lý luận, làm rõ mục tiêu, tiêu chí, tính liên thông của mô hình và bảo đảm mô hình gắn với hệ thống giáo dục quốc dân, không tạo ra một mô hình tách biệt hay chỉ dành cho một số trường đặc thù.

Ngoài ra, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ GDĐT tham mưu hoàn thiện định hướng, cơ chế và hướng dẫn triển khai thống nhất, bảo đảm mô hình được thực hiện đồng bộ, hiệu quả trên phạm vi cả nước.