Thúc đẩy công nhận kỹ năng lao động trong bối cảnh chuyển đổi xanh

Quang cảnh buổi hội thảo

Hội thảo có sự tham dự của hơn 100 đại biểu theo hình thức trực tiếp và trực tuyến, gồm đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở giáo dục và đào tạo, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, các chuyên gia trong và ngoài nước nhằm trao đổi các giải pháp tăng cường công nhận kỹ năng, thúc đẩy dịch chuyển lao động có kỹ năng an toàn, hợp pháp và bền vững trong bối cảnh chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế.

Công nhận kỹ năng là nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế, phát triển và công nhận kỹ năng cần được đặt ở vị trí trung tâm trong chính sách phát triển nguồn nhân lực quốc gia.

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (VNIES), phát biểu khai mạc tại buổi hội thảo

Theo GS.TS Lê Anh Vinh, việc xây dựng một hệ thống công nhận kỹ năng minh bạch, tin cậy, tiệm cận các chuẩn mực khu vực và quốc tế không chỉ mở rộng cơ hội việc làm cho người lao động mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

GS.TS Lê Anh Vinh đồng thời cho rằng cần tăng cường tính liên thông giữa các loại hình đào tạo, thúc đẩy đào tạo mở và phát huy vai trò của doanh nghiệp trong xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo nhằm bảo đảm kỹ năng của người học gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.

Tăng cường hợp tác quốc tế để mở rộng các lộ trình di cư hợp pháp

Phát biểu chào mừng hội thảo, bà Kendra Rinas, Trưởng Phái đoàn IOM tại Việt Nam khẳng định khi kỹ năng được công nhận trong nước và được thừa nhận giữa các quốc gia, người lao động, doanh nghiệp và các nền kinh tế đều được hưởng lợi, đồng thời góp phần thúc đẩy di cư an toàn, trật tự và hợp pháp.

Bà Kendra Rinas, Trưởng Phái đoàn IOM tại Việt Nam, phát biểu tại hội thảo

Theo bà Kendra Rinas, quá trình công nhận kỹ năng chỉ có thể đạt hiệu quả khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, đơn vị tuyển dụng, các công ty phái cử lao động và các tổ chức phát triển. Những quan hệ đối tác về dịch chuyển kỹ năng không chỉ góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động mà còn thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực, chuyển giao kỹ năng và hỗ trợ người lao động sau khi trở về nước.

Trình bày kinh nghiệm của Thái Lan, bà Thunyamart Limugsorn, đại diện Viện Chứng nhận trình độ nghề nghiệp Thái Lan (TPQI) cho biết nước này đã xây dựng hệ thống công nhận kỹ năng quốc gia với sự tham gia của Nhà nước, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Người lao động có thể được công nhận kỹ năng thông qua đánh giá thực hành, công nhận kinh nghiệm làm việc, kết quả học tập trước đây (RPL) hoặc các chứng chỉ tương đương, qua đó nâng cao cơ hội việc làm và phát triển nghề nghiệp.

Theo bà Thunyamart Limugsorn, Thái Lan cũng đã tham chiếu Khung trình độ nghề nghiệp với Khung trình độ quốc gia và Khung tham chiếu trình độ ASEAN (AQRF), đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong công nhận kỹ năng, hỗ trợ lao động di cư và lao động hồi hương. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy dịch chuyển lao động có kỹ năng an toàn, hợp pháp và bền vững.

Hai diễn giả cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế nhằm xây dựng hệ sinh thái kỹ năng linh hoạt, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi xanh.

Hoàn thiện hệ sinh thái kỹ năng cho giai đoạn phát triển mới

Theo các đại biểu, thực tế Việt Nam đang ở thời điểm quan trọng trong quá trình củng cố hệ thống giáo dục và đào tạo, với nhiều cải cách về thể chế, chính sách, trong đó có việc sửa đổi các luật liên quan như Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Việc làm. Đây được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng lực lượng lao động chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Bà Lê Thị Hằng, Phó Cục trưởng, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo, báo cáo tại hội thảo

Hiện nay, lực lượng lao động Việt Nam có hơn 53 triệu người, tuy nhiên tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ mới đạt khoảng một phần ba. Trong khi đó, mục tiêu đến năm 2030 là nâng tỷ lệ này lên 40%, đồng thời từng bước chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng gia tăng lực lượng lao động có kỹ năng và trình độ chuyên môn cao.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế tại hội thảo, TS. Nguyễn Quang Việt, chuyên gia về Đảm bảo chất lượng và Công nhận kỹ năng, cho rằng Việt Nam cần xây dựng hệ thống công nhận kỹ năng như một cấu phần quan trọng của hệ thống phát triển kỹ năng quốc gia. Theo ông, cần tăng cường vai trò của doanh nghiệp và người sử dụng lao động trong quá trình xây dựng, vận hành hệ thống, đồng thời nâng cao tính minh bạch, khả năng đối sánh với các chuẩn mực khu vực và quốc tế nhằm tạo niềm tin và thúc đẩy công nhận kỹ năng giữa Việt Nam với các quốc gia trên thế giới.

TS. Nguyễn Quang Việt, chuyên gia về đảm bảo chất lượng và công nhận kỹ năng, báo cáo tại hội thảo

Các đại biểu thống nhất rằng công nhận lẫn nhau về kỹ năng và văn bằng, chứng chỉ giữa các quốc gia là yếu tố then chốt để mở rộng cơ hội việc làm bền vững cho người lao động Việt Nam. Khi kỹ năng được chuẩn hóa và được thừa nhận rộng rãi, người lao động sẽ có điều kiện tiếp cận các vị trí việc làm phù hợp với năng lực, đồng thời được bảo đảm tốt hơn về quyền lợi trong quá trình dịch chuyển lao động quốc tế.

Thông qua việc tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hợp tác giữa Nhà nước, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế, Việt Nam đang từng bước xây dựng hệ sinh thái kỹ năng minh bạch, tin cậy và liên thông. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy dịch chuyển lao động có kỹ năng theo hướng an toàn, hợp pháp và bền vững, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.