Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực quản trị người đứng đầu các cơ sở giáo dục

Toàn cảnh hội nghị tập huấn sáng 31/7

Tham dự hội nghị có Bộ trưởng Bộ GDĐT Hoàng Minh Sơn; nguyên Bộ trưởng Bộ GDĐT Phùng Xuân Nhạ; Thứ trưởng Bộ GDĐT Lê Quân; lãnh đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ GDĐT; giám đốc, hiệu trưởng các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp trực thuộc Bộ, bao gồm các trường thành viên của đại học vùng và đại học quốc gia.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh ngành Giáo dục đang triển khai các chủ trương đổi mới tổ chức, quản trị và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời thực hiện các chủ trương về sắp xếp, tinh gọn hệ thống giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Nâng cao năng lực quản trị, đổi mới hệ thống giáo dục đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ GDĐT Lê Quân cho biết, hội nghị nhằm quán triệt các chủ trương, định hướng lớn của Đảng; nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị của đội ngũ người đứng đầu, đồng thời tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong triển khai các nhiệm vụ trọng tâm của ngành.

Thứ trưởng Lê Quân phát biểu khai mạc hội nghị

Theo Thứ trưởng, việc triển khai mô hình Bí thư cấp ủy đồng thời là người đứng đầu cơ sở giáo dục không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng lãnh đạo, tăng cường tính thống nhất trong chỉ đạo, điều hành và phát huy hiệu quả quản trị của mỗi cơ sở giáo dục. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực, người đứng đầu cơ sở giáo dục cần phát huy tốt vai trò lãnh đạo, tổ chức thực hiện, đưa các chủ trương, chính sách đi vào thực tiễn.

Thứ trưởng cũng đề nghị các đại biểu phát huy tinh thần trách nhiệm, tích cực trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm quản trị để tạo sự đồng thuận trong triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027. Đây cũng là dịp để các cơ sở giáo dục tăng cường kết nối, học hỏi lẫn nhau, cùng tháo gỡ những khó khăn trong quá trình đổi mới.

Theo Kế hoạch số 06-KH/TW của Ban Chấp hành Trung ương, trước ngày 1/4/2027 sẽ hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục đại học công lập theo hướng chuyển các cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực về Bộ GDĐT hoặc địa phương quản lý; sáp nhập, hợp nhất các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn (trừ lĩnh vực đặc thù) và giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập.

Các đại biểu tham dự hội nghị

Việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đại học hướng tới mục tiêu tinh gọn hệ thống, tập trung nguồn lực để phát triển các cơ sở có năng lực dẫn dắt về đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, quá trình này không thực hiện theo hướng sáp nhập cơ học mà phải tạo ra năng lực phát triển mới trên cơ sở chiến lược rõ ràng, đội ngũ đủ mạnh, cơ sở vật chất phù hợp và năng lực quản trị hiệu quả.

Cùng với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp cũng được định hướng đổi mới mô hình quản lý. Theo đó, phần lớn các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trừ những trường có tính chất đặc thù, sẽ được chuyển về địa phương quản lý nhằm tăng cường sự gắn kết giữa đào tạo với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư và chất lượng nguồn nhân lực.

Một nội dung quan trọng khác được đặt ra tại hội nghị là đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục. AI được xác định không chỉ hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học mà còn tạo ra những thay đổi trong quản trị đại học, thiết kế chương trình đào tạo và hoạt động nghiên cứu. Bộ GDĐT đang từng bước triển khai các diễn đàn, hội thảo theo từng nhóm ngành để thúc đẩy quá trình này, bắt đầu từ khối trường sư phạm trước khi mở rộng sang các lĩnh vực khác.

Giáo dục đại học phải trở thành hạt nhân của năng lực tri thức quốc gia

Trao đổi về định hướng phát triển giáo dục đại học trong giai đoạn mới tại hội nghị, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, giáo dục đại học đang đứng trước cơ hội lớn khi nhận được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước thông qua nhiều nghị quyết, chủ trương và chính sách nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo động lực phát triển.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn phát biểu tại hội nghị

Điểm đáng chú ý là sự thay đổi trong tư duy phát triển. Nếu trước đây giáo dục đại học được xem là "hạ tầng tri thức", thì trong các định hướng mới, vai trò này được nâng lên thành "hạt nhân của năng lực tri thức quốc gia". Theo đó, các cơ sở giáo dục đại học không chỉ thực hiện nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu mà còn phải trở thành trung tâm sáng tạo, chuyển giao tri thức, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương, vùng và cả nền kinh tế.

Theo Bộ trưởng, chủ đề của năm học được xác định là "Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất", trong đó đổi mới tư duy được xem là khâu đột phá. Một trong những rào cản lớn nhất chính là điểm nghẽn trong tư duy. Khi nhận thức của toàn hệ thống chính trị và xã hội thay đổi, những rào cản về nguồn lực hay cơ chế sẽ từng bước được tháo gỡ, tạo điều kiện để giáo dục đại học phát triển.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, khoa học công nghệ và những biến động toàn cầu đang làm thay đổi nhanh chóng môi trường phát triển, các trường đại học cần đổi mới đồng bộ từ xây dựng chiến lược, quản trị, đào tạo, nghiên cứu đến hợp tác với doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

Hội nghị tập huấn diễn ra trong 2 ngày 30-31/7

Mỗi cơ sở giáo dục cần xây dựng chiến lược phát triển gắn chặt với chiến lược quốc gia và nhu cầu phát triển của địa phương, vùng. Thay vì chỉ dựa trên điều kiện sẵn có, mỗi cơ sở giáo dục cần chuyển từ cách tiếp cận "nhìn từ trong ra" sang "nhìn từ ngoài vào", xác định rõ vai trò của mình trong bức tranh phát triển chung.

Nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của quá trình đổi mới, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng giá trị của một cơ sở giáo dục đại học không chỉ được đo bằng quy mô đào tạo hay số lượng công trình nghiên cứu, mà quan trọng hơn là những đóng góp đối với sự phát triển của đất nước, của vùng và địa phương nơi trường đứng chân. Mỗi trường cần xác định rõ sứ mệnh, gắn chiến lược phát triển với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, trở thành trung tâm cung cấp nguồn nhân lực, tri thức và đổi mới sáng tạo cho từng địa phương, từng vùng, qua đó đóng góp vào năng lực cạnh tranh của quốc gia.