Đổi mới trung tâm học tập cộng đồng đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Hội thảo được tổ chức nhằm tham vấn, thu thập ý kiến từ các nhà quản lý, chuyên gia giáo dục, đại diện địa phương và các trung tâm học tập cộng đồng để hoàn thiện dự thảo Thông tư trước khi ban hành, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Quang cảnh hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên Lê Thị Hằng cho biết, trung tâm học tập cộng đồng là thiết chế giáo dục đặc thù của Việt Nam, được hình thành và phát triển gắn với chủ trương xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội học tập thường xuyên, học tập suốt đời cho mọi người dân ngay tại cơ sở.

Sau hơn 20 năm xây dựng và phát triển, mạng lưới trung tâm học tập cộng đồng đã phủ rộng trên phạm vi cả nước. Tính đến tháng 5/2026, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cả nước còn 3.130 trung tâm, bình quân mỗi xã có một trung tâm học tập cộng đồng.

Trong thời gian qua, hệ thống trung tâm học tập cộng đồng đã góp phần quan trọng vào công tác xóa mù chữ, phổ cập giáo dục, chuyển giao khoa học kỹ thuật, đào tạo nghề, nâng cao dân trí, phát triển kinh tế hộ gia đình, xây dựng đời sống văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết trong cộng đồng. Đây cũng là cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến với người dân, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận tri thức, nâng cao năng lực thích ứng trước những thay đổi của xã hội.

Theo Phó Cục trưởng Lê Thị Hằng, bối cảnh phát triển mới đang đặt ra nhiều yêu cầu đối với hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng. Việc xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đòi hỏi các trung tâm phải đổi mới mạnh mẽ về tổ chức và phương thức hoạt động.

Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên Lê Thị Hằng phát biểu tại hội thảo

Nhu cầu học tập của người dân hiện nay không chỉ dừng ở kiến thức sản xuất và đời sống mà còn mở rộng sang kỹ năng số, kỹ năng nghề nghiệp mới và năng lực thích ứng với nền kinh tế số, xã hội số. Trong khi đó, nhiều quy định hiện hành chưa tạo được hành lang pháp lý đủ mạnh để thúc đẩy học tập trực tuyến, học tập số và khai thác hiệu quả các nguồn học liệu mở.

Theo Phó Cục trưởng Lê Thị Hằng, việc xây dựng Thông tư mới không đơn thuần là sửa đổi một số quy định kỹ thuật mà là cơ hội để tái định vị vai trò của trung tâm học tập cộng đồng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, bảo đảm trung tâm thực sự trở thành hạt nhân thúc đẩy học tập suốt đời ở cơ sở, là thiết chế quan trọng trong xây dựng xã hội học tập, xây dựng nông thôn mới và phát triển cộng đồng bền vững.

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung góp ý nhiều nội dung trọng tâm của dự thảo Thông tư, trong đó có vị trí, vai trò và mô hình tổ chức của trung tâm học tập cộng đồng trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp; chức năng, nhiệm vụ của trung tâm trong bối cảnh chuyển đổi số và xây dựng xã hội học tập; cơ chế phối hợp giữa chính quyền địa phương, ngành giáo dục, các tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục; các giải pháp huy động nguồn lực, bảo đảm điều kiện hoạt động, phát triển đội ngũ, tăng cường ứng dụng công nghệ số; đồng thời đề xuất các tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động theo hướng thực chất, lấy người học, kết quả học tập và tác động xã hội làm thước đo.

Đại diện Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) và Hiệp hội Vì giáo dục cho mọi người Việt Nam chủ trì hội thảo

Các đại biểu cũng kiến nghị mở rộng nội dung hoạt động của trung tâm theo hướng phát triển học tập số, bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số, kỹ năng công dân, giáo dục pháp luật, khởi nghiệp, phát triển văn hóa đọc và nâng cao năng lực thích ứng của người dân trước yêu cầu mới của xã hội.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế rõ ràng hơn về bảo đảm cơ sở vật chất, ứng dụng công nghệ thông tin, huy động nguồn lực xã hội hóa, tăng cường phối hợp với các trung tâm giáo dục thường xuyên, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội; từng bước chuyển đổi từ mô hình trung tâm học tập cộng đồng truyền thống sang trung tâm học tập cộng đồng số, mở rộng cơ hội học tập cho người dân mọi lúc, mọi nơi.

Các ý kiến góp ý tại Hội thảo cũng như bằng văn bản sẽ được Ban soạn thảo tiếp thu để tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Thông tư theo hướng bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất với các quy định của pháp luật hiện hành, đồng thời bảo đảm tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tiễn. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng, thúc đẩy học tập suốt đời, xây dựng xã hội học tập và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.