Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam - Liên bang Nga lần thứ ba

Quang cảnh hội nghị

Đây là hoạt động quan trọng trong khuôn khổ Năm Khoa học và Giáo dục Việt Nam - Liên bang Nga 2026; cụ thể hóa nội dung được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Vladimirovich Putin thống nhất tại Tuyên bố chung về những định hướng lớn của quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn hợp tác mới.

Tham dự sự kiện có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc - Chủ tịch Phân ban Việt Nam; Bộ trưởng Bộ GDĐT Hoàng Minh Sơn; Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội - Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga Phan Chí Hiếu; Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam Trần Hồng Thái; Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam Bezdetko Gennadyi Stepanovich; Thứ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga K.I. Mogilevxki; Thứ trưởng Bộ GDĐT Lê Quân; cùng đại diện các cơ quan, ban ngành của Việt Nam, các cơ sở giáo dục đại học Liên bang Nga và Việt Nam.

Tạo thuận lợi để hợp tác giáo dục Việt - Nga phát triển mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả

Phát biểu tại sự kiện, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định tầm quan trọng của Hội nghị, đồng thời nhấn mạnh lại mối quan hệ hợp tác lâu đời, thuỷ chung giữa Việt Nam và Liên Bang Nga.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, trong nhiều thập kỷ qua, Liên bang Nga và trước đây là Liên Xô đã hỗ trợ Việt Nam đào tạo hàng chục nghìn cán bộ khoa học, kỹ thuật, chuyên gia và nhà quản lý trình độ cao. Nhiều người trong số đó đã và đang giữ vai trò quan trọng trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp của Việt Nam; đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ, phát triển đất nước.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại hội nghị

Thay mặt Đảng, Chính phủ và Nhân dân Việt Nam, Phó Thủ tướng Thường trực bày tỏ cảm ơn chân thành tới Nhà nước, Chính phủ, các trường đại học và các nhà khoa học của Nga đã dành những tình cảm, sự hỗ trợ quý báu cho Việt Nam trong suốt thời gian qua.

“Lãnh đạo cấp cao nhất của hai nước đã nhất trí định vị lại và nâng tầm quan hệ song phương trên mọi lĩnh vực trong kỉ nguyên phát triển mới của hai nước; trong đó có hợp tác giáo dục và đào tạo”, chia sẻ điều này, Phó Thủ tướng Thường trực đồng thời cho biết: Những năm qua, ở lĩnh vực đào tạo, các trường đại học Việt Nam và Nga đã hợp tác phát triển mạnh mẽ về nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.

Hiệp định hợp tác trong lĩnh vực giáo dục đại học giữa Chính phủ Việt Nam và Liên bang Nga năm 2024 cùng với việc hàng năm Chính phủ Nga dành cho Việt Nam 1.000 suất học bổng các trình độ đào tạo là minh chứng rõ ràng cho những cam kết và sự khẳng định quyết tâm hợp tác hiệu quả, chặt chẽ trong lĩnh vực giáo dục.

Trong các cuộc trao đổi, tiếp xúc giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, các nhà lãnh đạo đã nhiều lần khẳng định cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa hợp tác về giáo dục - đào tạo, nhất là trong những lĩnh vực Nga có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu, như quốc phòng - an ninh, văn hóa - nghệ thuật hàn lâm, thể dục - thể thao, các ngành khoa học cơ bản, năng lượng hạt nhân...

Với tư cách Đồng Chủ tịch phân ban của Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Liên bang Nga về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật, Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định quyết tâm của Chính phủ Việt Nam tạo mọi điều kiện thuận lợi, tiếp tục hỗ trợ để hợp tác giáo dục giữa Việt Nam - Liên bang Nga tiếp tục phát triển mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả hơn nữa trong thời gian tới.

Hợp tác giáo dục tạo nền tảng vững chắc mở rộng quan hệ song phương

Phát biểu qua video, Phó Thủ tướng Liên bang Nga Chernyshenko Dmitryi Nikolaevich, Chủ tịch Phân ban Nga Uỷ ban Liên Chính phủ Việt - Nga về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kĩ thuật nhận định: Lịch sử hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong lĩnh vực khoa học và giáo dục đã có bề dày hơn một thế kỉ. Sự hợp tác đó gắn bó mật thiết với quá trình hình thành nền độc lập của Việt Nam, sự phát triển của hệ thống giáo dục quốc dân.

Các đại biểu tham dự hội nghị

Hiện nay, hợp tác trong lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học và giáo dục đại học tiếp tục là một trong những hướng trọng tâm của quan hệ đối tác Việt - Nga, góp phần củng cố lòng tin lẫn nhau và tạo nền tảng vững chắc để mở rộng quan hệ song phương trên nhiều lĩnh vực.

Năm hợp tác khoa học và giáo dục giữa Việt Nam và Liên bang Nga, được lãnh đạo cấp cao hai bên nhất trí tổ chức, tạo thêm xung lực mới cho các hoạt động giao lưu, hợp tác song phương. Trong đó Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam - Liên bang Nga là một trong những sự kiện trọng điểm của nội dung này.

Nâng tầm hợp tác giáo dục đại học Việt Nam - Liên bang Nga sang giai đoạn phát triển mới

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ GDĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh: Quan hệ hợp tác giáo dục và đào tạo giữa Việt Nam, Liên bang Nga được kế thừa từ nền tảng hữu nghị truyền thống tốt đẹp giữa Việt Nam và Liên Xô trước đây, được các thế hệ lãnh đạo, Nhân dân hai nước dày công vun đắp qua nhiều thập kỷ.

Trong suốt chặng đường phát triển của Việt Nam, Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay đã đào tạo hàng chục nghìn cán bộ khoa học, kỹ thuật, chuyên gia, nhà quản lý cho Việt Nam. Nhiều đồng chí lãnh đạo, nhiều nhà khoa học đầu ngành, nhiều cán bộ chủ chốt của Việt Nam đã trưởng thành từ môi trường giáo dục, khoa học của Liên bang Nga. Đây là tài sản quý báu, là cầu nối bền chặt trong quan hệ hữu nghị thủy chung giữa hai dân tộc.

Trong những năm gần đây, Liên bang Nga tiếp tục dành cho Việt Nam khoảng 1.000 suất học bổng mỗi năm. Hiện nay có hơn 6.000 du học sinh Việt Nam đang học tập tại trên 160 cơ sở giáo dục, ở các bậc học của Liên bang Nga, trong đó khoảng 3.000 du học sinh diện học bổng Hiệp định.

Bộ trưởng Bộ GDĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu tại hội nghị

Những con số đó thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Liên bang Nga đối với sự nghiệp phát triển nguồn nhân lực của Việt Nam, đồng thời khẳng định giáo dục và đào tạo tiếp tục là lĩnh vực hợp tác truyền thống, chiến lược và đầy triển vọng giữa hai nước.

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, được xác định là đột phá chiến lược.

Đặc biệt, các xu thế lớn như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, công nghệ bán dẫn, kinh tế xanh và phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế - xã hội toàn cầu. Hợp tác giữa các quốc gia, đặc biệt là giữa các nền giáo dục đã trở thành yêu cầu tất yếu. Trong khi đó, Liên bang Nga đã khẳng định vai trò là một trung tâm khoa học, công nghệ và giáo dục hàng đầu thế giới.

“Sự tương đồng về nhu cầu phát triển và tính bổ trợ về thế mạnh giữa hai nền giáo dục mở ra dư địa hợp tác hết sức to lớn để hai bên nâng tầm hợp tác giáo dục đại học sang giai đoạn phát triển mới - giai đoạn hợp tác thực chất, chiều sâu, hiệu quả và cùng kiến tạo giá trị”, Bộ trưởng nhận định.

Quang cảnh phiên thảo luận tại hội nghị

Đánh giá cao sự tham gia của 62 cơ sở giáo dục đại học uy tín của Liên bang Nga, Bộ trưởng nhấn mạnh, đây là cơ hội rất ý nghĩa để học sinh, sinh viên, giảng viên, nhà khoa học và các cơ sở giáo dục của Việt Nam hiểu sâu sắc hơn về hệ thống giáo dục đại học Liên bang Nga, qua đó thúc đẩy các cơ hội học tập, nghiên cứu và hợp tác thiết thực trong thời gian tới.

Với gần 50 thỏa thuận hợp tác được kí kết giữa các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục hai nước trong khuôn khổ Hội nghị lần này, theo Bộ trưởng, đây không chỉ là những văn bản hợp tác đơn thuần mà còn thể hiện niềm tin chính trị, quyết tâm hợp tác và kì vọng chung của các cơ sở giáo dục đại học hai nước đối với tương lai phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.

Chia sẻ những nội dung cụ thể đề nghị các hiệu trưởng tham dự hội nghị tập trung trao đổi, thảo luận để đưa hợp tác đi vào chiều sâu, hiệu quả hơn nữa, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đồng thời khẳng định: Bộ GDĐT Việt Nam cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bộ GDĐT Việt Nam cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga để hỗ trợ các cơ sở giáo dục đại học hai bên triển khai hiệu quả các thỏa thuận hợp tác.

Từng bước góp phần hình thành năng lực nghiên cứu

Với vai trò là Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga, ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho biết, sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức và cơ sở giáo dục của hai nước để thúc đẩy giao lưu nhân dân, tăng cường kết nối giữa các cựu du học sinh, hỗ trợ các hoạt động hợp tác giáo dục, văn hóa và khoa học, góp phần làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Liên bang Nga.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu - Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga phát biểu tại hội nghị

Nhấn mạnh nội dung, vai trò của hợp tác giáo dục, đào tạo ở các lĩnh vực cụ thể, GS.TS Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhận định, điều quan trọng hơn cả là các hợp tác này không chỉ tạo ra các kết quả nghiên cứu riêng lẻ, mà đang từng bước góp phần hình thành năng lực nghiên cứu, đào tạo và làm chủ công nghệ của Việt Nam trong nhiều lĩnh vực chiến lược.

“Đây chính là hướng phát triển tiếp theo của hợp tác đại học Việt Nam - Liên bang Nga. Trong giai đoạn mới, hợp tác giáo dục đại học giữa hai nước không nên chỉ dừng ở trao đổi sinh viên hay các chương trình đào tạo truyền thống, mà cần tiến tới cùng xây dựng năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo”, GS.TS Trần Hồng Thái chia sẻ.

Bộ GDĐT Việt Nam và Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga ký kết Quy chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm tiếng Nga A.X. Pushkin

Trong khuôn khổ hội nghị, Bộ GDĐT Việt Nam và Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga đã ký kết Quy chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm tiếng Nga A.X. Pushkin góp phần thúc đẩy quảng bá, giảng dạy tiếng Nga tại Việt Nam, tăng cường giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam tại Liên bang Nga, qua đó làm sâu sắc hơn giao lưu ngôn ngữ, văn hóa và học thuật giữa nhân dân hai nước. 

Các phiên thảo luận chuyên đề của Hội nghị tập trung vào hai nhóm nội dung lớn: hợp tác đào tạo và nghiên cứu trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ; hợp tác đào tạo và nghiên cứu trong các lĩnh vực kinh tế, ngôn ngữ, văn hóa và khoa học xã hội, nhân văn.

Thứ trưởng Bộ GDĐT Lê Quân phát biểu khai mạc “Ngày hội Giáo dục đại học Liên bang Nga”

Cùng với “Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam - Liên bang Nga lần thứ ba”, “Ngày hội Giáo dục đại học Liên bang Nga” cũng được tổ chức nhằm giới thiệu trực tiếp và hệ thống về các cơ sở giáo dục đại học, chương trình đào tạo, ngành học thế mạnh, chính sách học bổng, điều kiện tuyển sinh và môi trường học tập tại Liên bang Nga tới học sinh, sinh viên, giảng viên và các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam.