Định hướng xây dựng Chương trình giáo dục phổ thông môn học tiếng Mường

Quang cảnh hội thảo

Tham dự hội thảo có lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ GDĐT, lãnh đạo các sở GDĐT, nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lí, giáo viên và đại diện cộng đồng người Mường tại các địa phương.

Cần thiết xây dựng Chương trình giáo dục phổ thông môn học tiếng Mường

Phát biểu tại hội thảo, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông Trịnh Hoài Thu nhấn mạnh, bảo tồn, phát huy tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc thiểu số luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm, chú trọng. Bởi đây không chỉ là nhiệm vụ văn hóa mà còn là nhiệm vụ chính trị, giáo dục, xã hội, đóng vai trò quan trọng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ gìn bản sắc văn hóa và phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông Trịnh Hoài Thu phát biểu tại hội thảo

Theo Phó Vụ trưởng Trịnh Hoài Thu, kết quả khảo sát tại các địa phương cho thấy, tiếng Mường đang được sử dụng rộng rãi trong cộng đồng, trong đời sống sinh hoạt, văn hóa, lễ hội truyền thống, là ngôn ngữ quan trọng gắn với bản sắc văn hóa dân tộc.

Tại các địa phương việc triển khai các hoạt động bảo tồn tiếng nói, chữ viết Mường được triển khai linh hoạt, phong phú, từng bước thống nhất bộ chữ viết; mở các lớp truyền dạy trong cộng đồng; phát thanh, truyền hình bằng tiếng Mường; bồi dưỡng tiếng dân tộc cho cán bộ, giáo viên và công chức địa phương.

Tuy nhiên, việc sử dụng, bảo tồn tiếng Mường còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế về năng lực đọc, viết; hoàn thiện bộ chữ; chưa có chương trình, tài liệu, học liệu và sách giáo khoa chính thức để tổ chức dạy học đồng bộ… Do đó, việc xây dựng Chương trình giáo dục phổ thông môn học Tiếng Mường là điều cần thiết, cấp bách, đặc biệt trong bối cảnh mới.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Hội thảo được tổ chức nhằm tập trung thảo luận các nội dung trọng tâm như cơ sở khoa học và thực tiễn xây dựng chương trình, mục tiêu, yêu cầu cần đạt của môn học, vấn đề lựa chọn, chuẩn hóa chữ viết và ngữ liệu, mạch nội dung giáo dục ngôn ngữ gắn với văn hóa dân tộc.

Đồng thời đề xuất các giải pháp liên quan đến phương pháp tổ chức dạy học, điều kiện triển khai thực hiện tại địa phương, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và phát triển học liệu, huy động sự tham gia của các già làng, nghệ nhân, trí thức, người am hiểu sâu sắc ngôn ngữ và văn hóa Mường.

Ưu tiên biên soạn chương trình cấp tiểu học để tạo nền tảng

Phó Giám đốc Sở GDĐT Phú Thọ Phạm Khương Duy cho biết, sau sáp nhập trên địa bàn tỉnh hiện nay có 34 dân tộc cùng sinh sống, trong đó dân tộc Mường chiếm tỉ lệ khá cao, khoảng 19% dân số toàn tỉnh. Quy mô dân số dân tộc Mường tại tỉnh Phú Thọ hiện khoảng 760.000 người, cơ bản bảo tồn và phát huy tiếng nói của dân tộc trong đời sống sinh hoạt hàng ngày.

Phó Giám đốc Sở GDĐT Phú Thọ Phạm Khương Duy chia sẻ tại hội thảo

Với nhiều thuận lợi trong việc huy động sự tham gia đóng góp của các nhà khoa học, chuyên gia, nghệ nhân, giảng viên, giáo viên cốt cán tiếng Mường trong triển khai kế hoạch biên soạn tài liệu dạy thực nghiệm hiệu quả, ông Phạm Khương Duy kiến nghị, Bộ GDĐT cần ban hành quy định hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng đối với giáo viên dạy tiếng Mường tại các địa phương.

Phân tích một số vấn đề về dân tộc - ngôn ngữ Mường liên quan đến việc dạy, học ngôn ngữ, GS.TS Nguyễn Văn Khang, nguyên Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhận định, để biên soạn được tài liệu dạy, học cần thống nhất một bộ chữ Mường và tìm ra được những đặc điểm chung về ngữ âm, từ vựng để phục vụ cho việc biên soạn sách. Trên cơ sở một khung thống nhất của Bộ GDĐT về chương dạy, học tiếng dân tộc ở các bậc học, xây dựng Chương trình dạy, học tiếng Mường ở các cấp học.

Ông Hà Xuân Lộc, Phó Trưởng Phòng Giáo dục Tiểu học, Sở GDĐT Hà Nội thông tin tại hội thảo

Chia sẻ tại hội thảo, ông Hà Xuân Lộc, Phó Trưởng Phòng Giáo dục Tiểu học, Sở GDĐT Hà Nội cho rằng, mặc dù cộng đồng người Mường đông đảo nhưng do chưa có bộ chữ viết tiếng Mường thống nhất và chính thức được đưa vào hệ thống giáo dục quốc dân nên việc biên soạn tài liệu giảng dạy gặp nhiều khó khăn.

Các đại biểu tham dự hội thảo 

Ông Hà Xuân Lộc kiến nghị Bộ GDĐT sớm ban hành Chương trình giáo dục phổ thông môn học tiếng Mường để địa phương có căn cứ pháp lí triển khai đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng giáo viên và tổ chức dạy học. Ưu tiên biên soạn cấp tiểu học trước để tạo nền tảng, phù hợp với tâm lí lứa tuổi học sinh bắt đầu làm quen với chữ viết, từ vựng.