Đẩy mạnh giáo dục kĩ năng và công tác xã hội trong trường học

Tham dự có đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ GDĐT; đại diện lãnh đạo, nhân sự thực hiện công tác giáo dục kĩ năng, công tác xã hội tại các cơ sở giáo dục.

Quang cảnh hội thảo

Ứng phó hiệu quả với áp lực, khủng hoảng tâm lí xã hội hiện nay

Phát biểu tại hội thảo, Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ GDĐT) Nguyễn Xuân An Việt cho biết, công tác giáo dục kĩ năng và công tác xã hội trong trường học luôn là hai nội dung cốt lõi song hành, không thể tách rời, đóng vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa mục tiêu giáo dục toàn diện, ứng phó hiệu quả với áp lực, khủng hoảng tâm lí xã hội hiện nay. Sự lồng ghép chặt chẽ giữa hai công tác này sẽ tạo ra một hệ sinh thái an toàn, lành mạnh, thúc đẩy học sinh, sinh viên học tập và rèn luyện tốt nhất. 

Thời gian qua, Bộ GDĐT đã ban hành và thực hiện các chương trình, kế hoạch để triển khai công tác giáo dục kĩ năng bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện; phòng, chống bạo lực học đường tại các cơ sở giáo dục. Bộ GDĐT cũng tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực về công tác xã hội và tư vấn tâm lí trong trường học cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên.

Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ GDĐT) Nguyễn Xuân An Việt phát biểu tại hội thảo

Theo báo cáo của Bộ GDĐT, bằng nhiều giải pháp, các giải pháp linh hoạt, đa dạng, thiết thực, phù hợp điều kiện thực tiễn, các cơ sở giáo dục đã tổ chức triển khai hiệu quả công tác giáo dục lí tưởng cách mạng, tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, kĩ năng sống trong nhà trường.

Đến nay, 100% Sở GDĐT đã thực hiện đổi mới nội dung chương trình, hình thức tổ chức dạy học và kiểm tra, đánh giá môn học, các hoạt động giáo dục lí tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa, kĩ năng sống cho học sinh được lồng ghép trong chương trình môn học và các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, hoạt động trải nghiệm, hoạt động tập thể...

Công tác phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh được quan tâm, đẩy mạnh.

Các đại biểu tham dự hội thảo 

Tuy nhiên bên cạnh các kết quả đạt được công tác giáo dục kĩ năng và công tác xã hội còn một số hạn chế như việc nắm bắt thông tin, định hướng tư tưởng chính trị, đạo đức và lối sống lành mạnh cho thế hệ trẻ trên không gian mạng gặp nhiều khó khăn; học sinh, sinh viên còn thiếu kĩ năng, nhất là kĩ năng quản lí cảm xúc; sự phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội còn thiếu thường xuyên và chưa chặt chẽ.

Linh hoạt triển khai, nhân rộng mô hình hiệu quả

Tại hội thảo, ghi nhận nhiều ý kiến thảo luận, góp ý của đại diện Sở GDĐT, cơ sở giáo dục nhằm triển khai hiệu quả công tác giáo dục kĩ năng và công tác xã hội trong trường học.

Chia sẻ triển khai công tác giáo dục kĩ năng cho học sinh phổ thông thông qua hoạt động trải nghiệm di sản văn hoá địa phương, ông Nguyễn Văn Thuận, Phó Giám đốc Sở GDĐT Ninh Bình cho biết, thay vì coi di sản là điểm đến tham quan, ngành xác định di sản là một thiết chế giáo dục, từ đó hình thành mô hình tổ chức với ba lớp không gian liên thông gồm: không gian trong nhà trường, không gian di sản, không gian sau trải nghiệm. Ba không gian này không tách rời mà vận hành theo một chu trình khép kín, bảo đảm học sinh được học - được làm - được phản biện - được phát triển.

Phiên thảo luận tại hội thảo

Thông qua mô hình này, học sinh hình thành rõ nét các nhóm kĩ năng: kĩ năng cá nhân, kĩ năng xã hội, ý thức công dân. Các kĩ năng được hình thành nhờ trải nghiệm gắn với cảm xúc, vì vậy có tính bền vững và khả năng chuyển hóa thành hành vi trong thực tiễn.

Nhấn mạnh vai trò sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong tư vấn, hỗ trợ học sinh yếu thế, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, PGS.TS Nguyễn Trung Hải, Trưởng khoa Công tác xã hội, Trường Đại hội Lao động - Xã hội nhận định, để các mô hình được vận hành thành hệ thống cần có thể chế rõ ràng, nhân lực chuyên nghiệp, cơ chế phối hợp hiệu quả.

PGS.TS Nguyễn Trung Hải cho rằng cần lồng ghép giáo dục quyền vào hệ thống trường học và công tác xã hội; tăng cường truyền thông cho phụ huynh, giáo viên; giao công tác xã hội vai trò giám sát công bằng và biện hộ, chống phân biệt đối xử.

Quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Kiên Giang Hồ Thu Hằng chia sẻ tại hội thảo

Quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Kiên Giang Hồ Thu Hằng cho biết,  sau 3 năm nhà trường tập trung đổi mới và triển khai đồng bộ các giải pháp công tác xã hội, tỉ lệ học sinh, sinh viên bỏ học giữa chừng đã giảm từ 24% xuống còn dưới 10%. Số vụ việc mâu thuẫn dẫn đến bạo lực học đường giảm hơn 80%. Không gian trường học trở nên an toàn hơn, thân thiện hơn.

Để công tác xã hội tiếp tục được hiệu quả trong trường học, bà Hồ Thu Hằng đề xuất Bộ GDĐT cần sớm ban hành khung năng lực và danh mục vị trí việc làm chính thức cho cán bộ đảm nhiệm công tác xã hội trong trường nghề và cần có định mức ngân sách riêng biệt cho hoạt động này.