Dạy học trực tuyến: Công cụ, phương thức không thể thiếu!

Chiều 3/6, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) tổ chức hội nghị trực tuyến với 63 Sở GDĐT và 34 trường đại học về đánh giá chất lượng dạy học từ xa, qua internet, trên truyền hình. Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ chủ trì Hội nghị.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ chủ trì Hội nghị

Lần đầu tiên triển khai dạy học trực tuyến trên cả nước

Phát biểu mở đầu Hội nghị, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết, trong thời điểm cả nước phòng chống dịch bệnh Covid-19, với phương châm “tạm dừng đến trường, không dừng việc học”, học sinh các cấp học đã được tiếp cận với kiến thức, với thầy cô qua môi trường mạng.

“Dạy học từ xa đã được triển khai từ lâu nhưng làm bài bản, rộng khắp thì đây là lần đầu tiên làm được. Mặc dù vừa qua là giai đoạn khó khăn đối với ngành Giáo dục nhưng cũng chưa bao giờ lại có cơ hội như vừa rồi để ứng dụng công nghệ trong dạy và học” - Bộ trưởng nhận định.

Theo Bộ trưởng, với quyết tâm rất cao của toàn ngành, sự quan tâm, đồng hành của các công ty công nghệ, nhà mạng, sự vào cuộc tích cực của các địa phương, cơ sở giáo dục, phương thức dạy và học từ xa, học trực tuyến, qua truyền hình đã được tổ chức tốt và bước đầu đạt kết quả tích cực; được Thủ tướng Chính phủ ghi nhận.

"Ngành Giáo dục coi đây là cơ hội để quyết tâm đẩy nhanh chuyển đổi số. Quá trình triển khai dạy và học trực tuyến vừa qua khẳng định ngành Giáo dục có nhiều tiềm năng, thế mạnh để tiên phong ứng dụng công nghệ. Đồng thời, khẳng định phương thức dạy học trực tuyến không chỉ là giải pháp tạm thời trong mùa dịch mà còn là giải pháp quan trọng nâng cao chất lượng giáo dục từ mầm non đến đại học; qua đó giải phóng năng lượng lớn cho giáo viên, giảm tải các thủ tục hành chính, nhiều kiến thức, kinh nghiệm được chia sẻ, nâng lên” - Bộ trưởng nói.

Bộ trưởng cũng cho hay, hiện nay, Bộ GDĐT đang tổ chức thí điểm tại 5 tỉnh với khoảng 20 trường học mô hình dạy học trực tuyến, qua đó rút kinh nghiệm nhân rộng. "Tới đây triển khai chương trình GDPT mới, môn Tin học sẽ được đưa vào giảng dạy bắt buộc từ lớp 3, cùng tiếng Anh, chúng ta tin rằng sẽ có những thế hệ công dân toàn cầu với năng lực cạnh tranh tốt".

 

Ông Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ GD Trung học báo cáo tại Hội nghị

Nhìn lại hơn 4 tháng triển khai dạy học từ xa, ông Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ GD Trung học cho biết, các cơ sở giáo dục đã tổ chức tốt việc dạy học qua internet, trên truyền hình cho tất cả đối tượng học sinh, đảm bảo mọi học sinh đều được học. Các sở GDĐT tích cực đóng góp bài giảng, tham gia xây dựng nội dung dạy học trên truyền hình. Bộ tiến hành thẩm định, lựa chọn nội dung dạy học phát sóng trên các kênh sóng của VTV: VTV7 và K+, thông báo để các Đài truyền hình địa phương tiếp sóng.

Kết quả, 324 bài học đã được phát trên kênh VTV7 và kênh K+. Các thành phố trực thuộc Trung ương dẫn đầu về tỷ lệ học sinh học qua internet (86,5%) và trên truyền hình (87,5%). Tiếp đó là các địa phương khu vực đồng bằng sông Hồng, Tây Nam Bộ, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Tỷ lệ học sinh học qua internet và trên truyền hình dưới 50% chủ yếu do khó khăn về hạ tầng, cơ sở vật chất là khu vực miền núi phía Bắc, trung du phía Bắc và Bắc Trung Bộ.

“Nhìn chung, đào tạo trực tuyến đã góp phần giúp hầu hết các địa phương kết thúc năm học trước 15/7/2020, chất lượng giáo dục được đảm bảo, rút ngắn thời gian thực dạy khi học sinh trở lại trường học; đồng thời tăng cường sự phối kết hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục học sinh” - Ông Thành cho hay.

Sớm công nhận trực tuyến là phương thức dạy học chính thức

Trao đổi tại Hội nghị, ông Lê Ngọc Quang,  Phó Giám đốc Sở GDĐT Hà Nội cho biết, trong thời gian học sinh nghỉ học do ảnh hưởng của dịch Covid-19, Sở đã tổ chức 3 phương thức dạy học gồm: Học trên truyền hình, học trực tuyến và học trên phần mềm học và thi trực tuyến Hanoi Study, thu hút từ 98% đến 100% học sinh tham gia.

Tại Quảng Ninh, theo bà Nguyễn Thị Thuý, Giám đốc Sở GDĐT, để đạt được con số gần 93% học sinh THPT được học tập từ xa, qua internet, truyền hình là do các trường học ở Quảng Ninh cơ bản được trang bị hệ thống dạy học hiện đại, trường học thông minh. Các nhà trường, giáo viên tham gia tích cực. Các tập đoàn công nghệ, nhà mạng hỗ trợ rất tích cực. Hiện nay, Quảng Ninh là một trong 5 tỉnh đang triển khai thí điểm mô hình dạy học trực tuyến.

Đại diện Sở GDĐT Hà Nội và Quảng Ninh đều cho rằng, để phương thức đào tạo trực tuyến tiếp tục phát huy hiệu quả và duy trì lâu dài, Bộ GDĐT cần sớm ban hành quy định về tính pháp lý cho việc dạy học và công nhận kết quả học trực tuyến; hướng dẫn cụ thể về điều kiện triển khai, đồng thời hỗ trợ về đường truyền, thiết bị và hệ thống tài nguyên dạy học bảo đảm thống nhất...

GS.TS Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam đánh giá cao nỗ lực của ngành Giáo dục trong triển khai đào tạo trực tuyến

Về vấn đề này, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ GD Tiểu học cho biết, Vụ GD Tiểu học đang phối hợp với Cục Công nghệ thông tin hoàn thiện quy chế quản lý dạy học trực tuyến ở bậc phổ thông. Quy chế này sẽ tạo ra hành lang pháp lý, hình thức dạy học trực tuyến được luật hoá, quy phạm hoá và được công nhận kết quả. Sau đó, Vụ sẽ xây dựng thông tư và có văn bản hướng dẫn về kỹ thuật, điều kiện đảm bảo việc dạy và học.

Theo ông Tài, hiện nay, một số thầy cô nhầm lẫn dạy trực tuyến và dạy học qua một số phần mềm. Do đó, rất cần quy định dạy học trực tuyến và quy định trách nhiệm của Sở, phòng GDĐT, nhà trường, cũng như các thầy cô giáo, cha mẹ học sinh. Dự kiến dự thảo thông tư sẽ được hoàn thiện trước thềm năm học mới để lấy ý kiến rộng rãi.

Đánh giá cao nỗ lực và kết quả ngành Giáo dục làm được trong triển khai đào tạo trực tuyến thời gian qua, GS.TS Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam cho rằng, nhân cơ hội này, Bộ GDĐT nên mở rộng hơn nữa phương thức dạy học từ xa, không chỉ ở đại học mà bắt đầu từ bậc mầm non. Nếu làm tốt chúng ta sẽ có một thế hệ công dân mới thành thạo CNTT - công dân toàn cầu. 

6 phần việc để hiện thực hóa chuyển đổi số giáo dục

Kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ khẳng định, dạy học trực tuyến là việc chủ động của ngành Giáo dục chứ không phải bị động đến khi đại dịch mới làm. Đại dịch tạo ra áp lực, ngành Giáo dục đã chuyển áp lực thành động lực và thực hiện được.

Cho rằng, dạy học trực tuyến không phải là phương thức tình thế, Bộ trưởng cho biết, tới đây phương thức này sẽ tiếp tục được triển khai, cộng hưởng với trực tiếp. “Nếu làm tốt được việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục, giúp học sinh tiếp cận được với rất nhiều kiến thức kĩ năng hiện đại trong và ngoài nước mà còn rất thiết thực rút ngắn thời gian học trên lớp. Rút ngắn thời gian mà chất lượng vẫn đảm bảo” - Bộ trưởng nói.

Có 6 phần việc, theo Bộ trưởng cần đưa vào chương trình hành động để thực hiện một cách bài bản, thường xuyên, thúc đẩy đào tạo trực tuyến. Trước hết, các địa phương, cơ sở giáo dục cần tiếp tục tập trung đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin: phần mềm, kết nối đầu cuối, đảm bảo an ninh, an toàn trong môi trường mạng... Về vấn đề này, Bộ trưởng lưu ý, cần có sự hỗ trợ của các tập đoàn, công ty công nghệ, nhà mạng.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ phát biểu kết luận Hội nghị

Đối với việc xây dựng kho học liệu số, Bộ trưởng gợi ý, nên chọn những giáo viên có kinh nghiệm để thực hiện các bài giảng trên cơ sở chương trình tỉnh giản để có kho học liệu dung chung. Thời gian qua, ngành Giáo dục đã tích cực tham gia đóng góp vào Hệ tri thức Việt số hóa và chính ngành Giáo dục được hưởng lợi từ đây. Tới đây, việc xây dựng kho học liệu phải được tiếp tục, từng bước số hóa học liệu, trong đó có sách giáo khoa điện từ, các bài giảng điện tử để các thầy cô chia sẻ và kết nối. “Qua số hóa sẽ giảm được rất nhiều sổ sách, thủ tục, từ đó giảm áp lực cho giáo viên”.

Biểu dương đội ngũ giáo viên thời gian qua đã rất nỗ lực, cố gắng để triển khai dạy học trực tuyến trong điều kiện còn nhiều khó khăn, Bộ trường đồng thời lưu ý, thời gian tới, cần phải tập trung cho tập huấn, hướng dẫn phương pháp sư phạm cho giáo viên về dạy trực tuyến, để dạy học trực tuyến trở thành nghề chứ không đơn thuần chỉ biết công nghệ là dạy được.

“Học sinh cũng phải được hướng dẫn nâng cao tính tự giác và trách nhiệm của các em, nhất là những kiến thức, kỹ năng phòng tránh tác động xấu khi tham gia vào môi trường mạng. Đối với mỗi nhà trường, việc kết hợp giữa học trực tuyến và trực tiếp phải được thực hiện bài bản, tiết học nào có thể học trực tuyến thì thống nhất để kết hợp, có quy định về chế độ dạy học trực tuyến để giáo viên yên tâm thực hiện; đồng thời có biện pháp nhắc nhở các thầy cô chưa tích cực tham gia vào chuyển đổi số” - Bộ trưởng chỉ đạo.

Về trách nhiệm của các cấp quản lý, Bộ trưởng cho biết, thời gian tới, Bộ GDĐT sẽ ban hành quy chế chính thức dạy và học trực tuyến ở bậc phổ thông, tiến tới chuẩn hóa để mọi người áp dụng. Trong đó có tổ chức đánh giá, đảm bảo tính minh bạch, nghiêm túc, trung thực. Việc thu học phí đối với phương thức dạy học trực tuyến cũng phải rõ ràng, công khai, minh bạch, căn cứ vào đó người cung cấp dịch vụ giáo dục và người nhận dịch vụ thống nhất.

Đặc biệt, theo Bộ trưởng, cần xây dựng được một hệ thống cơ sở dữ liệu có chuẩn kết nối thông suốt trong hệ thống. Bộ GDĐT sẽ sớm xây dựng trung tâm điều hành giáo dục, kết nối thông tin tới từng sở, phòng, cơ sở giáo dục, đảm bảo thông tin đầy đủ và đưa ra được những quyết định chính xác.

“Phương thức tổ chức dạy học có áp dụng công nghệ để thành thục, hiệu quả cần rất nhiều cố gắng từ các bên. Với những gì làm được thời gian qua, với quyết tâm của các địa phương, nhà trường, doanh nghiệp và toàn xã hội, mục tiêu phát triển dạy học trực tuyến tới đây sẽ thành hiện thực và trở thành công cụ, phương thức không thể thiếu” - Bộ trưởng khẳng định.

Trung tâm Truyền thông Giáo dục

In trang