Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu: Đảm bảo tính kế thừa, tránh lãng phí

Ngày 28/9, Bộ GDĐT tổ chức Hội thảo Góp ý Thông tư ban hành danh mục thiết bị tối thiểu lớp 2 và lớp 6, đánh giá thực trạng cơ sở vật chất (CSVC), thiết bị dạy học (TBDH), đáp ứng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) mới. Những ý kiến góp ý tại Hội thảo sẽ được tiếp thu để hoàn thiện và ban hành Thông tư trong tháng 10 tới.

TBDH tối thiểu đang đáp ứng được khoảng 56,5%

Tại Hội thảo, Cục trưởng Cục CSVC Phạm Hùng Anh đã cung cấp thông tin tổng thể về CSVC, TBDH, đồng thời, giới thiệu quá trình xây dựng danh mục TBDH tối thiểu lớp 2 và lớp 6 và đánh giá quá trình thực hiện Thông tư 05/2019/TT-BGDĐT. Theo đó, cả nước hiện có khoảng 440.118 phòng học các cấp tiểu học, trung học, tỷ lệ kiên cố là 79,5%. Tỷ lệ phòng học/lớp là 0,96. Tỷ lệ trung bình phòng học kiên cố/lớp là 0,72.

Quang cảnh Hội thảo

TBDH mới được thiết kế phù hợp với chương trình GDPT mới đặc biệt cần đến phòng học bộ môn, tuy nhiên, phòng học bộ môn hiện đạt tỷ lệ rất thấp, nhất là ở bậc tiểu học (quy định tối thiểu 5 phòng). Cấp THCS có 47.383 phòng, đạt tỷ lệ 4,33 phòng/trường (quy định tối thiểu 8 phòng). Cấp THPT có 13.019 phòng, đạt tỷ lệ 5,56 phòng/trường (quy định tối thiểu 9 phòng).

Đáng chú ý, số lượng TBDH tối thiểu đang đáp ứng được khoảng 56,5% yêu cầu. Đánh giá kết quả thực hiện Thông tư số 05/2019/TT-BGDĐT ngày 05/4/2020 ban hành Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu lớp 1, tính đến 15/9/2020, kết quả báo cáo của 30/63 tỉnh, thành phố cho thấy, số lượng bộ thiết bị đã được mua đáp ứng được 72% so với nhu cầu.

Trên cơ sở thực trạng CSVC, TBDH và yêu cầu của chương trình GDPT mới, thời gian qua, Bộ GDĐT đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật về TBDH, danh mục thiết bị tối thiểu từng cấp học, về CSVC; cùng nhiều văn bản chỉ đạo khác.

Để chỉnh sửa, bổ sung, thay thế những quy định hiện hành, phù hợp với yêu cầu của chương trình GDPT mới; đồng thời phù hợp với lộ trình đổi mới chương trình GDPT, Bộ GDĐT đã và đang xây dựng Danh mục TBDH tối thiểu lớp 2, lớp 6.

Danh mục TBDH còn là căn cứ để các tổ chức, doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất và cung ứng thiết bị dạy học cho các cơ sở GDPT. Đồng thời, giúp các địa phương, các cấp quản lý giáo dục, các cơ sở giáo dục có căn cứ chỉ đạo và tổ chức thực hiện việc kiểm tra, rà soát thực trạng TBDH, xây dựng kế hoạch, đầu tư mua sắm, quản lý và khai thác sử dụng TBDH, đảm bảo thiết thực, hiệu quả, tránh lãng phí.

TBDH mới đáp ứng yêu cầu của chương trình môn học

Trong thời gian qua, Bộ GDĐT đã xây dựng Danh mục TBDH tối thiểu theo quy trình nghiêm túc, chặt chẽ, bao gồm: Rà soát danh mục thiết bị cũ, đánh giá thực trạng TBDH đáp ứng nhu cầu tối thiểu của các địa phương; nghiên cứu chương trình môn học, từ đó đưa ra yêu cầu với TBDH tối thiểu; tổ chức cho các tổng chủ biên chương trình môn học đề xuất yêu cầu về danh mục thiết bị dạy học tối thiểu cho từng môn học.

Cục trưởng Cục CSVC Phạm Hùng Anh phát biểu tại Hội thảo

Danh mục cũng bám sát định hướng đáp ứng yêu cầu của chương trình môn học; tính liên thông giữa các lớp, các cấp học; thiết kế theo từng chủ đề, nội dung dạy học, bám sát chương trình. Giáo viên nhìn vào danh mục có thể tự chuẩn bị TBDH theo từng nội dung dạy học, không phụ thuộc cán bộ phụ trách TBDH.

Đặc biệt, kế thừa danh mục TBDH tối thiểu đã ban hành; thiết bị dùng chung được kế thừa từ những lớp trước; có định hướng cho danh mục thiết bị của các lớp tiếp theo. Danh mục cũng đề cao ứng dụng CNTT, tiếp cận công nghệ mới, tiếp cận các phương pháp giáo dục mới (STEM, định hướng nghề nghiệp,…) nhằm tạo sức hấp dẫn cho học sinh và động lực đổi mới cho giáo viên, từ đó nâng cao chất lượng dạy học.

Bên cạnh đó, danh mục này có độ mở, không quy định cứng nhắc, áp đặt, tạo điều kiện thúc đẩy sự sáng tạo của các nhà sản xuất, cung cấp và mở rộng phạm vi mua sắm dựa trên điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương. “Thực hiện chương trình GDPT mới, các nhà trường không phải bỏ hết CSVC, TBDH cũ, hiện có. Chương trình mới thực chất là kế thừa và sử dụng các TBDH, CSVC có sẵn, bổ sung thêm những TBDH, CSVC mới đáp ứng đổi mới”, Cục trưởng Phạm Hùng Anh nhấn mạnh

Hiện nay, dự thảo đã được công bố công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ GDĐT và gửi các Sở lấy ý kiến.  Để hoàn thiện dự thảo, Vụ trưởng Vụ GD Trung học Nguyễn Xuân Thành đề nghị các Sở tổ chức cho một số giáo viên cốt cán đối chiếu chương trình và TBDH trong dự thảo, từ đó, góp ý thêm cho danh mục này.

Ngành giáo dục địa phương chủ động tháo gỡ khó khăn

Trao đổi tại Hội thảo, Phó Giám đốc Sở GDĐT Hà Nội Lê Ngọc Quang bày tỏ sự ủng hộ cách triển khai của Bộ và mong muốn Thông tư sớm được ban hành để ngành giáo dục địa phương chủ động tham mưu và bổ sung TBDH, không chỉ dừng ở mức độ tối thiểu mà đầu tư mạnh mẽ hơn cho giáo dục STEM ở cấp tiểu học và THCS.

Các đại biểu thảo luận tại Hội thảo

Đồng quan điểm, Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính, Sở GDĐT Lai Châu, Trần Đình Tiến chia sẻ thêm, tỉnh Lai Châu đã đảm bảo tất cả học sinh lớp 1 đều có SGK trước 5/9, kể cả những em thuộc diện được mượn, được cấp; Sở được UBND giao làm chủ đầu tư mua sắm một số TBDH lớp 1, hiện đang tiến hành bàn giao để đến tháng 10 đảm bảo có đủ TBDH tối thiểu.

Nhiều địa phương cùng đề xuất Bộ GDĐT tham mưu Chính phủ bố trí nguồn kinh phí và hỗ trợ các nguồn lực để mua sắm trang thiết bị và đầu tư CSVC theo lộ trình đổi mới chương trình GDPT. Được biết, hiện nay, Bộ GDĐT đang tổng hợp và phối hợp với các bộ, ngành liên quan triển khai công tác này.

Một số địa phương kiến nghị, Bộ GDĐT có ý kiến với Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố, đảm bảo việc mua sắm TBDH phải do các cơ quan có chuyên môn chủ trì thực hiện, đáp ứng yêu cầu dạy học, kịp thời phục vụ cho khai giảng năm học mới.

Đồng thời, các địa phương bày tỏ mong muốn Bộ GDĐT sớm ban hành Thông tư về danh mục thiết bị dạy học tối thiểu các khối lớp và bậc học khác để có căn cứ xây dựng dự toán cho giai đoạn 2021-2025.

Theo ông Phạm Hùng Anh, dự kiến, Bộ GDĐT sẽ ban hành danh mục TBDH lớp 2, lớp 6 trong tháng 10/2020 và ban hành danh mục TBDH các lớp khác trong nửa đầu năm 2021.

Đại diện đơn vị chủ trì soạn thảo Thông tư, Cục CSVC mong muốn, các doanh nghiệp phải sản xuất TBDH với công nghệ tốt nhất, để TBDH được sử dụng hiệu quả, lâu dài; đồng thời mong muốn ngành GD địa phương chủ động tham mưu, đề xuất để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong mua sắm TBDH, đảm bảo thực hiện chương trình GDPT mới.

Chia sẻ kinh nghiệm tại Hội thảo, ông Lê Quốc Tiến, Giám đốc Sở GDĐT Hải Phòng cho biết, ngành GD cần tham mưu tỉnh, thành phố bằng những đề án cụ thể, căn cứ từ cơ sở dữ liệu ngành, với số liệu chi tiết, rõ ràng, đầy đủ.

Hiện nay, Sở GDĐT Hải Phòng đã cấp mã định danh cho từng giáo viên và học sinh. Trích xuất từ cơ sở dữ liệu ngành đã và đang hỗ trợ hiệu quả cho quá trình cụ thể hóa các đề án: Hỗ trợ học phí cho tất cả học sinh; Phòng tránh tai nạn đuối nước học đường; Bồi dưỡng giáo viên, đảm bảo hoàn thành nâng chuẩn từ nay tới 2025; Định hướng, tài trợ cho học sinh giỏi học ngành sư phạm và đảm bảo đầu ra tại các cơ sở giáo dục Hải Phòng, giải quyết bài toán thiếu 3.000 giáo viên hàng năm;…

Đồng thời, cơ sở dữ liệu ngành cung cấp bức tranh cụ thể về CSVC, để ngành GD Hải Phòng chủ động xây dựng đề án cho 5 năm tới, đáp ứng tiêu chuẩn, tiêu chí đổi mới giáo dục.

“Từ dữ liệu biến thành đề án, đề án phải rõ vai trò nhiệm vụ từng người, từng bên. Cơ sở dữ liệu giúp giải quyết vướng mắc về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên, là một trong những điều kiện quan trọng của chuyển đổi số giáo dục”, ông Lê Quốc Tiến khẳng định.

 

Trung tâm Truyền thông Giáo dục

In trang