Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu làm việc về thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giáo dục

Toàn cảnh buổi làm việc

Triển khai nhiều giải pháp tháo gỡ các “điểm nghẽn” lớn

Báo cáo tại buổi làm việc, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn tập trung làm rõ những kết quả đạt được, các khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp đối với những vấn đề lớn của ngành như bảo đảm đội ngũ giáo viên, giảm áp lực học tập và thi cử, chuẩn bị các điều kiện cho năm học mới, xây dựng môi trường giáo dục an toàn.

Theo Bộ trưởng, thiếu giáo viên vẫn là khó khăn lớn của ngành, vừa mang tính tổng thể, vừa mang tính cục bộ. Tỷ lệ học sinh/giáo viên của Việt Nam hiện vẫn cao hơn nhiều so với các nước có nền giáo dục phát triển, trong khi đây là một trong những chỉ số phản ánh chất lượng giáo dục. Bộ trưởng cho rằng về lâu dài cần bảo đảm đủ giáo viên theo định mức; đồng thời tiếp tục sắp xếp mạng lưới trường học, từng bước khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn báo cáo tại buổi làm việc

Đề cập đến giảm áp lực học tập và thi cử, Bộ trưởng nhấn mạnh giải pháp căn cơ là bảo đảm "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên". Khi năng lực đáp ứng của hệ thống giáo dục cân đối với nhu cầu học tập của người dân thì áp lực thi cử sẽ giảm. Bên cạnh đó, Bộ GDĐT đang đẩy mạnh chuyển đổi số, nghiên cứu xây dựng ứng dụng gia sư AI hỗ trợ học sinh tự học, góp phần giảm áp lực học thêm và nâng cao hiệu quả học tập.

Bộ trưởng cũng cho biết Bộ GDĐT đang tích cực chuẩn bị các điều kiện cho năm học 2026-2027. Sách giáo khoa sẽ được cung ứng đầy đủ trước ngày 15/8 với giá bình quân giảm khoảng 13% so với năm học trước; Bộ đang hoàn thiện văn bản hướng dẫn thực hiện chính sách miễn học phí và phối hợp với các địa phương kiểm soát tình trạng lạm thu đầu năm học, bảo đảm các khoản thu ngoài học phí được thực hiện đúng quy định và trên tinh thần tự nguyện.

Về xây dựng môi trường giáo dục an toàn, Bộ trưởng nhấn mạnh trách nhiệm của nhà trường trong giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh; đồng thời đề nghị sớm hoàn thiện các quy định quản lý việc tiếp cận của trẻ em đối với mạng xã hội và các công cụ trí tuệ nhân tạo chưa được kiểm soát nhằm bảo vệ trẻ em trước những tác động tiêu cực của không gian số. Bộ cũng dự kiến tổ chức lễ khai giảng năm học mới theo hướng ngắn gọn, thiết thực.

Để đổi mới đi vào thực chất, yếu tố quyết định là đội ngũ nhà giáo

Thảo luận tại buổi làm việc, đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương thống nhất cần tiếp tục rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; có giải pháp căn cơ đối với đội ngũ nhà giáo; ưu tiên bố trí nguồn lực cho giáo dục; tăng cường truyền thông tạo đồng thuận xã hội; đồng thời nghiên cứu các giải pháp giảm áp lực học tập, bảo đảm an toàn trường học và bảo vệ học sinh trên môi trường mạng.

Đại diện Bộ Nội vụ phát biểu tại buổi làm việc

Trao đổi tại buổi làm việc, Thứ trưởng Thường trực Bộ GDĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, để các chủ trương đổi mới đi vào thực chất, yếu tố quyết định vẫn là đội ngũ nhà giáo. Theo Thứ trưởng, giáo viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là lực lượng trực tiếp thực hiện chuyển đổi số, đổi mới phương pháp dạy học và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục. Thực tế cho thấy, nhờ các chính sách phát triển đội ngũ thời gian qua, chất lượng đầu vào các trường sư phạm ngày càng được nâng lên, nhiều giáo viên trẻ có năng lực chuyên môn và khả năng thích ứng tốt với yêu cầu đổi mới.

Về sắp xếp mạng lưới trường lớp, Thứ trưởng cho biết Bộ GDĐT đang khẩn trương hoàn thiện các tiêu chuẩn, tiêu chí để triển khai theo lộ trình. Việc sắp xếp không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối quản lý mà còn tạo điều kiện điều hòa, sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên, từng bước khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ giữa các cơ sở giáo dục. Quá trình thực hiện sẽ được triển khai thận trọng, bảo đảm không ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh.

Thứ trưởng Thường trực Bộ GDĐT Phạm Ngọc Thưởng trao đổi tại buổi làm việc

Đề cập đến vấn đề giảm áp lực học tập và thi cử, Thứ trưởng cho rằng cần nhìn nhận đúng nguyên nhân. Bộ GDĐT không quy định các địa phương phải tổ chức thi tuyển vào lớp 10; nhiều địa phương hiện đang thực hiện xét tuyển. Áp lực chỉ phát sinh ở những nơi chưa đáp ứng đủ nhu cầu về trường lớp và chỉ tiêu học tập. Vì vậy, cùng với việc tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng năng lực đáp ứng của hệ thống giáo dục, Bộ sẽ rà soát chương trình giáo dục phổ thông theo hướng tinh gọn, tăng cường các hoạt động thực hành, trải nghiệm, đẩy mạnh giáo dục STEM và chuyển đổi số.

Rà soát toàn diện các điều kiện bảo đảm tổ chức dạy học trước năm học mới

Kết luận buổi làm việc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ghi nhận những kết quả ngành Giáo dục đạt được thời gian qua, nhất là trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế. Tuy nhiên, ông cho rằng những chuyển biến tại từng nhà trường, đối với mỗi giáo viên, học sinh và phụ huynh cần rõ nét hơn.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu kết luận buổi làm việc

Phó Thủ tướng xác định đội ngũ nhà giáo là "điểm nghẽn" lớn nhất hiện nay, giao Bộ GDĐT chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương và các địa phương khẩn trương rà soát, thống kê đầy đủ tình trạng thừa, thiếu giáo viên sau khi các địa phương hoàn thành việc bố trí biên chế; báo cáo Chính phủ trước ngày 10/7 để đề xuất phương án giải quyết ngay trong năm học 2026-2027. Trước mắt cần triển khai đồng bộ các giải pháp điều động, biệt phái, dạy liên trường, liên cấp, ký hợp đồng; về lâu dài nghiên cứu đổi mới cơ chế quản lý biên chế giáo viên, rà soát chế độ làm việc và định mức giáo viên.

Đối với công tác chuẩn bị năm học mới, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ GDĐT và các địa phương rà soát toàn diện các điều kiện bảo đảm tổ chức dạy học, từ đội ngũ giáo viên, phòng học, sách giáo khoa, thiết bị dạy học tối thiểu đến nước sạch, nhà vệ sinh, internet và các điều kiện bảo đảm an toàn trường học; không để đến sát ngày khai giảng mới phát hiện thiếu giáo viên, thiếu sách giáo khoa hoặc cơ sở vật chất không đáp ứng yêu cầu. Đồng thời, cần chủ động huy động các nguồn lực hỗ trợ học sinh, nhất là bữa ăn bán trú, đồ dùng học tập, phương tiện đi lại đối với học sinh có hoàn cảnh khó khăn; coi đây là trách nhiệm của chính quyền địa phương đối với con em mình.

Các đại biểu tham dự buổi làm việc

Về vấn đề lạm thu đầu năm học, Phó Thủ tướng giao Bộ GDĐT nghiên cứu ban hành mẫu công khai thống nhất trên phạm vi toàn quốc đối với các khoản thu trong nhà trường, phân định rõ khoản thu bắt buộc và khoản thu tự nguyện.

Chủ tịch UBND cấp xã và hiệu trưởng các cơ sở giáo dục phải công khai số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu, ép buộc dạy thêm, học thêm và chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm.

Hướng nghiệp là giải pháp quan trọng để giảm áp lực học tập, thi cử

Đối với nhiệm vụ giảm áp lực học tập và thi cử, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ GDĐT tiếp tục rà soát chương trình giáo dục phổ thông, nội dung dạy học, kiểm tra, đánh giá theo hướng tinh gọn, hiệu quả; nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để nâng cao chất lượng công tác hướng nghiệp, giúp học sinh lựa chọn đúng năng lực, sở trường. Đồng thời, nghiên cứu phương án tuyển sinh vào lớp 10 theo hướng giảm áp lực, bảo đảm công bằng, minh bạch và phù hợp với điều kiện từng địa phương; khuyến khích những địa phương đủ điều kiện thực hiện xét tuyển.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị các ban, bộ, ngành chia sẻ, ủng hộ ngành Giáo dục bằng những hành động cụ thể

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu tăng cường phối hợp giữa ngành Giáo dục với lực lượng Công an, Y tế và chính quyền địa phương trong phòng, chống bạo lực học đường, ma túy, thuốc lá điện tử, bảo đảm an toàn thực phẩm và chăm sóc sức khỏe học sinh; nghiên cứu các giải pháp quản lý việc tiếp cận mạng xã hội của học sinh theo từng nhóm tuổi; đẩy mạnh giáo dục thể chất và các hoạt động văn hóa, thể thao trong trường học.

Bên cạnh đó, Bộ GDĐT cần tiếp tục rà soát đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục cấp xã; đẩy mạnh chuyển đổi số, không để phát sinh thêm hồ sơ, sổ sách, báo cáo ngoài quy định trong học kỳ I năm học 2026-2027, qua đó giảm áp lực hành chính, tạo điều kiện để giáo viên có thêm thời gian dành cho giảng dạy và chuyên môn.

Phó Thủ tướng đồng thời yêu cầu Bộ tăng cường công tác truyền thông, chủ động cung cấp thông tin, lan tỏa những mô hình hay, cách làm hiệu quả, góp phần nâng cao vị thế, hình ảnh của đội ngũ nhà giáo; khẩn trương hoàn thiện báo cáo phục vụ phiên họp thường kỳ của Chính phủ và chuẩn bị Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026-2027.